Իմ հող, իմ կարոտ

Իմ հող, իմ կարոտ

Իմ պատուհանն ուղիղ այս տեսարանին էր նայում:  Ապակիների ետևում իմ աչքերն էին, ու ես տասնյակ տարիներ ապակու միջից սքանչանում էի այս հրաշքով: Հետո պատուհանս մնաց, իսկ աչքերս հեռացան այս գեղեցկությունից, իրենց հետ տանելով այս մեծ-մեծ քարերն ու դարերը:



Պատուհանս փոխվեց ու երբ ապակու ետևից նայեցի, բազմահարկ շենքեր տեսա, որոնք անծանոթ էին ինձ ու խորթ: Նրանց մեջ ծվարած մարդիկ մի տեսակ վանդակի մեջ ամփոփված թռչուններ ինձ թվացին, ու ես սկսեցի խղճալ ինձ ու նրանց: Տեսնես յուրաքանչյուր թռչուն ո՞ր եդեմից է եկել ու պատսպարվել այս անշունչ քարերի մեջ,-մտածում էի: Ու ծնվեց կարոտը: Երբեմն սաստում էի կարոտիս, որը ոչ թե սովորական զգացում էր, այլ մարդկային ամբողջություն դարձած կերպ՝ իսկ ի՞նչ անեն այն մարդիկ, որ Հայաստանում չեն, իրենց հողի վրա կանգնած չեն: Դու Երևանում ես՝ քո հայրենիքի մայրաքաղաքում: Բայց սրտին համոզել կլինի՞… Մի անգամ մտերմուհիս, ով բանաստեղծուհի էր,  սաստեց ինձ՝ լրիվ տեղն էլ նույնն է, ի՞նչ ես այդքան քո Գորիսը գովում: Ես նրան մի բանաստեղծություն նվիրեցի, ու նա հաջորդ օրը եկավ ու ասաց՝ զինաթափ եմ լինում: Հիմա էլ հաճախակի մի քառատոն է անգիր արել ու արտասանում.



Այնտեղ ուրիշ արև ունենք,



Ուրիշ լուսին, ուրիշ երկինք,



Տարբերվում են բույրերն անգամ,



Բույրն ուրի՜շ է, ուրի՜շ է համ…



Կարոտել հայրենի հողը, տունը, հայի համար նոր երևույթ չէ ու եթե կարդանք մեր Մեծերի գործերը, կհամոզվենք, որ այնտեղ սիրուց, կարոտից զատ ուրիշ ոչինչ չկա: Սերն է պահում հողը,- միշտ այդ կարծիքին եմ եղել: Ոչ մի զենք, բանակ սիրուց ուժեղ լինել չի կարող: Երբ ասում են Սյունիքն անպարտելի է եղել, ես հասկանում եմ, որ մարդիկ իրենց հողը անձնազոհաբար են սիրել: Ես մի փոքրիկ բանաստեղծություն էի գրել մեր տան դիմաց դրված քարի մասին, ուր նախկինում միշտ նստում էինք հարևանուհիներով ու երկրի անցուդարձից խոսում.



Տեսնես մեր տան քարին



Ո՞վ է նստել իմ տեղ,



Ո՞վ է առնում քարից



Անուշ օրհնանք երկնի:



Տեսնես քարը գիտե՞,



Որ սիրում եմ իրեն,



Ամեն մի նստողին



Երանի եմ տալիս:



Տեսնես մեր տան քարը



Մահացե՞լ է արդեն,



Կուլ կարոտից ճաքել,



Երկու կե՞ս է եղել…



Այդ քարի վրա ինձ հետ նստող հարևանուհիս կարդացել էր բանաստեղծությունս, հետո երբ մի անգամ Գորիս գնացի, իմացա, որ տեղը, որտեղ ես սիրում էի նստել, ոչ մեկը չի նստում: Հարևանուհիս չէր թողնում: Երբ փորձեցի խոսք բացել, կատակեց՝ նհենց պյանես կիրալ, վեր հու ռիսկ կանի… Ես էլ կատակեցի՝ արձանըս ա պկասում…



Մտա տունս ու անմիջապես Լաստ սարին նայող այս տեսարանին նայեցի: Ամեն ինչ նույնն էր, նույն սիրագորով բլուրներն ու սարը, ինձ թվում էր նույնիսկ ոտնահետքերս եմ տեսնում: Դրսում շտապեցնում էին, տաքսին սպասում էր՝ Երևան տանելու համար, իսկ ես հասցրի իմ հույզերը թղթին հանձնել.



Մեր Լաստ սարի լանջի վրա



Դոշին կպած մամուռ դառնամ,



Ինչքան քամին գնա ու գա,



Կառչած մնամ ու զորանամ:



Կրծքի լալկան մանկան նման



Ես մայրական սուրբ կաթ ուտեմ,



Իմ Լաստ սարի անմահական



Վեհությունը վերից չափեմ:



Ինչքան վայրագ հողմեր էլ գան,



Ես թել դառնամ, սարը՝ ասեղ,



Իրար ձուլվենք ու մեկ դառնանք,



Դարի շորը կարենք մեկտեղ:



 



ՀԱՍՄԻԿ ԲԱԲԱՋԱՆՅԱՆ