Եթե խմբագիրները պատրաստ լինեն, առաջիկայում կանդրադառնամ այդ խնդրին

Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցությունն օրենսդրական նախաձեռնությամբ էր հանդես եկել, որով առաջարկում են հարկային արտոնություն տրամադրել հրատարակչություններին եւ հրատարակչական գործին։ Նախագծի հեղինակ Աղվան Վարդանյանն այս շաբաթ այն զեկուցեց ԱԺ ամբիոնից։ Բնականաբար, այն մերժվեց իշխանությունների կողմից, որոնք ընդդիմության նախագծերը համատարած մերժում են։

Նախագծի նպատակն ընթերցանության, գրքերի վաճառքի խթանումն է։ Հեղինակը վստահ է՝ գրքերի տպագրության եւ օտարման համար ավելացված արժեքի հարկից ազատումը կարող է էականորեն նպաստել գրքերի արտադրության եւ տպագրության ծավալների ընդլայնմանն ու, ընդհանուր առմամբ՝ գրքերի գների նվազեցմանը։ Աղվան Վարդանյանը մեզ ասաց՝ այս օրենսդրական նախաձեռնությունը ծնվել է Հայաստանում գործող մի շարք հրատարակչությունների ղեկավարների հետ հանդիպումից ու դրա ընթացքում վեր հանված խնդիրները լսելուց հետո։

- Փաստորեն, այս նախագծով Դուք մտադրություն ունեիք խթանել ընթերցանությունը, բարձրացնել մարդկանց ինտելեկտուալ մակարդակը, ինչը մերժվեց այս իշխանությունների կողմից։

- Դուք գիտեք, որ հատկապես վերջին տարիներին մեր հասարակության բավականին մեծ մասի կրթական մակարդակը եւ ընթերցանության հանդեպ վերաբերմունքը խիստ նվազել է։ Եթե ժամանակին մենք հպարտանում էինք մեր կրթվածությամբ, այսօր, ցավոք, այդպես չենք կարող դատել մեր հասարակության մի մասի վերաբերյալ։ Եվ նպատակն իսկապես գրքերի հրատարակությունը, ընթերցանությունը խրախուսելն էր։ Բայց ՔՊ-ականները մերժեցին այս նախաձեռնությունը։ Ավելին ասեմ՝ այս ամբողջ հարկային արտոնությունները, որ պիտի տայինք, ոչ թե իմ հաշվարկներով, այլ հենց գրահրատարակիչների՝ վերջին տարիներին մուծած ավելացված արժեքի հարկի հաշվարկը երբ որ արեցինք, առավելագույնը մոտ 150 միլիոնի ծախս էր լինելու պետական բյուջեի վրա։ Այսինքն՝ այդքան պակաս հարկ էին հավաքելու, բայց դրա դրական արդյունքը, վստահ եմ, տասնապատիկ ավելի մեծ էր լինելու, եթե մենք ուզում ենք առողջ, կիրթ հասարակություն ունենալ։

- Մի փոքր դժվար է, իհարկե, պատկերացնել, թե մեր հասարակությունն ինչպես է կրթվելու եւ առողջանալու, երբ հետեւում է Ազգային ժողովի նիստերին ու լսում է հատկապես իշխանական որոշ պատգամավորների ելույթները։ Այս առումով, հետաքրքիր է, ինչ-որ առաջարկ ունե՞ք։

- Ես մնայուն բաների մասին եմ մտածում, սրանք անցողիկ բաներ են։

- Այդ մնայուն արժեքներից մեկն էլ մամուլն է, որն այս իշխանությունները փորձում են հետեւողականորեն ոչնչացնել, թվում է՝ ընդդիմությունը գոնե պետք է մամուլի մասով մտահոգվեր, որոշակի քայլեր ձեռնարկեր։

- Ես առաջարկել եմ մեր խմբագիրներին, Ժուռնալիստների միության նախագահին՝ հանդիպել, քննարկել, բարձրաձայնել խնդիրները, եւ պատրաստ եմ քննարկել նրանց հարցերը եւս։

- Ի՞նչ եք առաջարկել՝ հարկային արտոնություններ հնարավո՞ր է սահմանել մամուլի համար։

- Դա արդեն պետք է քննարկել, տեսնել, թե ինչ պրոբլեմներ կան։ Հիմնական պրոբլեմները դուք ակնհայտ տեսնում եք, թե այս իշխանությունն ինչպես է վերաբերվում մամուլին։

- Իսկ դուք՝ ընդդիմադիր պատգամավորներդ, ունե՞ք որոշակի պատկերացում, թե ինչպես կարելի է աջակցել մամուլին ֆինանսական առումով, որ լրատվամիջոցները դառնան ինքնաբավ եւ ֆինանսական անկախություն ձեռք բերեն՝ թեկուզ պետության աջակցությամբ։

- Ես բացի պատգամավոր, նախարար լինելուց, նաեւ տարիներ ի վեր զբաղվել եմ հրատարակչական գործով, մամուլով եւ, իհարկե, պրոբլեմները լավագույնս գիտակցում եմ։ Այո, մոտեցումներ կան, բայց ես ցանկացած մոտեցում ուզում եմ անել համախոհաբար՝ քննարկելով առաջնահերթությունները։ Շատ կարեւոր է, որ խմբագիրները, ԶԼՄ-ների պատասխանատուները նաեւ իրենց մասնակցությունը բերեն, որպեսզի կարողանանք նաեւ հիմնավորել օրենսդրական նախաձեռնությունը տվյալ համայնքի ներկայացուցիչների աջակցությամբ ու խնդիրներով։ Եթե խմբագիրները չնախաձեռնեն, որովհետեւ շատերն անհույս են համարում այս իշխանության հետ որեւէ հույս կապելը, բնական է, բայց ես կարծում եմ, որ պետք է խնդիրները բարձրացնել, եւ եթե մերժելու են, թող մերժեն, որովհետեւ այդ խնդիրները պետք է լինեն նաեւ հաջորդ իշխանությունների առջեւ։ Այս առումով, եթե նախաձեռնությունը չլինի ԶԼՄ-ներից, ես ինքս կզբաղվեմ։

- Իսկ այս օրենքի համար հրատարակչությունների ղեկավարներն իրե՞նք էին Ձեզ դիմել, թե՞ Ձեր նախաձեռնությունն էր։

- Չէ, ես էի նախաձեռնել, ես հրավիրեցի այստեղ, բավականին երկար քննարկում ունեցանք, եւ տեղեկատվություն ստացա տարբեր խնդիրների վերաբերյալ ու նախաձեռնեցի այս օրենքի փոփոխությունը։