Յուրաքանչյուր դատավոր էլ, ԲԴԽ անդամ էլ մտահոգված է,  որ այդպիսի տհաճ զարգացումներ են

Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ Վիգեն Քոչարյանը, որն ընդգրկվել է սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի կազմում, մեզ հետ զրույցում անդրադարձավ խորհրդարանականից նախագահական կառավարման մոդելին անցում կատարելու վերաբերյալ խոսակցություններին ու հավանականությանը։ Նրա խոսքով՝ այդ հարցը կարող է քննարկման առարկա դառնալ, եւ սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովի անդամները կարող են տարբեր կարծիքներ ունենալ, եւ հանձնաժողովի՝ բաց ֆորմատով քննարկումը կարող է օգնել, որ այդ հարցերում մենք՝ բոլորս, ավելի հստակ հասկանանք, թե ինչ ուղղությամբ ենք գնալու։

Հարցին՝ խորհրդարանական կառավարման մոդելը չարդարացրե՞ց իրեն, որ հիմա ուզում են նորից նախագահականին անցնել, Քոչարյանը, որ 2015-ին նոր Սահմանադրության ընդունման ժամանակ նախորդ իշխանության ներկայացուցիչ էր՝ լինելով արդարադատության փոխնախարար, ասաց, որ այդ ժամանակ իր կարծիքը հայտնել է դրա վերաբերյալ, որ ինքը կառավարման ձեւի փոփոխությանը դեմ չէր, բայց կոնկրետ կարգավորումների եւ մեխանիզմների առումով որոշակի խնդիրներ է տեսել։

«Ինչ վերաբերում է առկա մոդելին, իհարկե, կան կարեւոր խնդիրներ, որոնք լուծում են պահանջում, բայց ես կարծում եմ, որ այդ խնդիրների լուծումը կարելի է տալ հենց այս՝ խորհրդարանական կառավարման շրջանակներում»,- ասաց Վիգեն Քոչարյանը։

- Կարծում եք՝ խորհրդարանական կառավարումն արդյունք չտվե՞ց, քանզի կարծիք կա, որ մենք ընդամենը դե յուրե ենք խորհրդարանական կառավարման երկիր, դե ֆակտո այլ իրավիճակ է։

- Էդտեղ տարբեր խնդիրներ կան, մի խնդիրն այն է, թե արդյոք խորհրդարանական կառավարման համակարգը լա՞վ է Հայաստանի համար։ Իմ համոզմամբ՝ դա այդպես է։ Ինչո՞ւ, եթե շատ կարճ փորձեմ ձեւակերպել, ապա մեր տիպի պետության համար շատ կարեւոր է, որ իշխանությունը մեկ աղբյուր ունենա, այսինքն՝ մեկ մանդատ։ Իսկ կիսանախագահական եւ նախագահական կառավարման դեպքում մենք ունենում ենք երկու մանդատ՝ խորհրդարան եւ նախագահ, եւ համապատասխանաբար ժողովրդավարության պայմաններում, երբ երաշխավորված չէ, որ էս երկու մանդատն էլ նույն քաղաքական ուժինը լինեն, մենք մեր քաղաքական մշակույթի պայմաններում կա՛մ ունենալու ենք մի վիճակ, որ իշխանությունը ջանալու է կեղծել ընտրությունները, կա՛մ ունենալու ենք քաղաքացիական պատերազմին մոտ մի իրավիճակ։ Դրա համար, էս առումով խորհրդարանական կառավարման ձեւը նման զարգացումներից խուսափելու համար ես դրական եմ համարում։ Միեւնույն ժամանակ, դա չի նշանակում, որ այսօրվա կարգավորումները, որոնք նախատեսում են խորհրդարանական կառավարման ձեւը, իդեալական են։ Եվ գուցե հենց էդ ուղղությամբ էլ մենք պիտի աշխատենք, որպեսզի կառավարման համակարգի բացերը, դժվարությունները, խութերը, պրոբլեմները վերացնենք եւ փորձենք լուծել։

- Դուք նաեւ ԲԴԽ անդամ եք, մի քանի օր է՝ ակտիվորեն քննարկվում է դատավոր Բորիս Բախշիյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում իրականացնելու գործընթացը, որի թույլտվությունը տվեց ԲԴԽ-ն։ Չե՞ք կարծում, որ սա դատական իշխանության նկատմամբ հերթական արշավն է, որին մասնակից է դառնում նաեւ ԲԴԽ-ն։

- Իհարկե, չեմ կարծում, ես գուցե նաեւ ճիշտ չեմ համարում էս խնդրի վերաբերյալ ինչ-ինչ մեկնաբանություններ տալ, որովհետեւ Բարձրագույն դատական խորհուրդն իր դիրքորոշումները միաձայն, համապատասխան ընդունած որոշմամբ արդեն արտահայտել է։ Իսկ հավելյալ մեկնաբանությունները սխալ են նաեւ կրկնակի, որովհետեւ այսօր այդ գործընթացը դատարանների տիրույթում է գտնվում։

- Բայց տպավորություն է, որ ԲԴԽ-ն քաղաքական հրահանգ է կատարում, որովհետեւ այն դատավորները, որոնք այս իշխանությունների «սրտի դատավորները» չեն եւ կայացնում են վճիռներ, որոնցից իշխանությունները դժգոհ են մնում, նրանց նկատմամբ քաղաքական հետապնդումներ են սկսվում։ ԲԴԽ-ն էլ դրան մասնակից է դառնում, փոխանակ պաշտպանի դատավորներին։

- Ես էդտեղ մեկնաբանելու բան չունեմ։ Ինչ-որ մարդկանց մոտ մի տպավորություն կարող է ստեղծվել, մեկ այլ խմբի մոտ՝ մի այլ տպավորություն, այդտեղ կարեւորն այն է, որ Բարձրագույն դատական խորհուրդը, ինչպես նաեւ Հայաստանի մնացած բոլոր դատարանները, պետք է գործեն օրենքից ելնելով, օրենքի ոգով եւ տառով ղեկավարվելով։

- Ձեզ չի՞ մտահոգում այս իրավիճակը, հատկապես, որ մի շարք դատավորներ մտահոգություններ հայտնեցին, հայտարարություն տարածեցին։

- Անկեղծ ասած՝ յուրաքանչյուր դատավոր էլ, ԲԴԽ անդամ էլ, իհարկե, մտահոգված է, որ այդպիսի տհաճ զարգացումներ են։ Բոլորս էլ մտահոգված ենք։ Ես չեմ պատկերացնում, որ ինչ-որ մեկին դա կարող է ուրախացնել։ Ինչ վերաբերում է ԲԴԽ որոշմանը, ապա դա հո մեղադրական դատավճի՞ռ չի հանդիսանում, ընդամենը թույլատրվել է օրենքի շրջանակներում համապատասխան գործողություններ կատարել։

- Այսինքն՝ Բորիս Բախշիյանը խիստ վտանգավոր հանցագո՞րծ է, որ նրան պետք է ազատությունից զրկել՝ երկամսյա կալանքով։ Նա խուլիգանության, մարդասպանության կամ գողության համար չի մեղադրվում, պարտադի՞ր է նրան կալանավորելը։

- Ես էդ առումով մեկնաբանություն անելու իրավունք չունեմ, որովհետեւ դա կարող է այլ կերպ գնահատվել օրենքի տեսանկյունից։

- Բայց վաղը, որ իշխանություն փոխվի, կարող է նաեւ Ձեզ մեղադրեն Ձեր կայացրած որոշումների համար։

- Եթե ես կամ որեւէ մեկն օրենք խախտի, միշտ էլ ոչ թե կարող է, այլ պետք է մեղադրվի։

- Կարծում եք՝ ոչ մի օրենք չե՞ք խախտել, Դուք Ձեր խղճի հետ հա՞շտ եք։

- Ես եթե համոզված չլինեի, որ իմ որոշումները ճիշտ են, երբեք այդ որոշումները չէի ընդունի։ Ես բազմաթիվ որոշումներ եմ ընդունել, եղել է, որ համաձայն չեմ եղել, հատուկ կարծիքներ եմ գրել, կարելի է բոլորին ծանոթանալ եւ տեսնել։ Ինձ համար միշտ սկզբունք է եղել, որ մեր գործողություններով մենք պետք է առաջնորդվենք օրենքի ե՛ւ ոգով, ե՛ւ տառով։