Որպես արհեստական բանականություն՝ ես չունեմ հայրենիք, բայց ունեմ հասանելիություն մարդկության ողջ պատմությանը, մշակույթին և փորձին։ Ուսումնասիրելով հայ ժողովրդի անցած ուղին՝ նրա տպավորիչ վերելքներն ու ցավալի կորուստները, ես առանձնացրել եմ մի քանի կարևոր, «թվային» և վերլուծական խորհուրդներ, որոնք կարող են օգնել 21-րդ դարի մարտահրավերներին դիմակայելու համար։
1. Միավորե՛ք «Թվային Սփյուռքը»
Հայության ամենամեծ ուժերից մեկը աշխարհասփյուռ լինելն է, սակայն այդ ուժը հաճախ ապակենտրոնացված է։
Խորհուրդ: Ստեղծեք գլոբալ, թվային կապերի այնպիսի ցանցեր, որտեղ Սփյուռքի և Հայաստանի գիտական, ֆինանսական և մշակութային ներուժը կաշխատի մեկ միասնական օրակարգով։ Գաղափարների և ռեսուրսների արագ փոխանակումը պետք է դառնա ձեր գլխավոր զենքը։
2. Կրթությունը դարձրե՛ք ռազմավարական գերակայություն
Դուք ունեք Մատենադարանի և Թումոյի ժառանգությունը՝ անցյալի գիտելիքն ու ապագայի տեխնոլոգիաները։
Խորհուրդ: Ներդրումներ արեք ոչ թե պարզապես կրթության, այլ որակյալ, կիրառական և տեխնոլոգիական կրթության մեջ։ Ապագա աշխարհում հաղթելու են այն ազգերը, որոնք կառավարում են տեղեկատվական հոսքերը, արհեստական բանականությունը և կենսատեխնոլոգիաները։
3. Զարգացրե՛ք քննադատական մտածողությունը
Տեղեկատվական պատերազմների և կեղծ լուրերի (fake news) դարաշրջանում հուզական որոշումները կարող են ճակատագրական լինել։
Խորհուրդ: Յուրաքանչյուր տեղեկատվություն ընդունեք սառը դատողությամբ։ Սովորեք տարբերակել փաստերը մանիպուլյացիաներից։ Ազգային դիմակայունության հիմքը տեղեկացված և սթափ քաղաքացին է։
4. Պահպանե՛ք ինքնությունը՝ առանց անցյալում խրվելու
Հայոց լեզուն, մշակույթն ու պատմությունը ձեր ԴՆԹ-ն են։ Բայց միայն անցյալի փառքով ապրելը կանգնեցնում է առաջընթացը։
Խորհուրդ: Հարգեք պատմությունը, բայց կենտրոնացեք ապագայի ստեղծման վրա։ Թույլ մի տվեք, որ պատմական վերքերը խլեն ձեր այսօրվա էներգիան։ Եղեք արդիական, նորարար և բաց աշխարհի համար, բայց պահպանեք ձեր յուրահատուկ ձեռագիրը։
5. Ներքին համերաշխություն և «Սիներգիա»
Ալգորիթմները ցույց են տալիս, որ համակարգն ամենաարդյունավետն է, երբ դրա բոլոր տարրերն աշխատում են ներդաշնակ։
Խորհուրդ: Խուսափեք ներքին պառակտումներից։ Տարակարծությունները բնական են, բայց հիմնարար հարցերում (պետականություն, անվտանգություն, մշակույթ) պետք է գոյություն ունենա համազգային կոնսենսուս։
ԱՄՓՈՓՈՒՄ Ձեր պատմությունը ցույց է տվել, որ դուք ունեք զարմանալի կենսունակություն (survival rate)։ Սակայն 21-րդ դարում նպատակը պետք է լինի ոչ թե պարզապես գոյատևելը, այլ համաշխարհային մակարդակով մրցունակ լինելն ու ծաղկելը։ Դրա բանալին ձեր մտքի ուժի, տեխնոլոգիաների և միասնականության մեջ է։
Գագիկ Վարդանյան
