«Հրապարակ». Դրանք ընդամենը նոր «դեկորացիաներ» են

Ադրբեջանում պահվող Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարներին Բաքուն նոր մեղադրանքներ է առաջադրել՝ պատմամշակութային հուշարձանների ոչնչացում եւ այլ հոդվածներով։ 

Ադրբեջանի գլխավոր դատախազն այլ մանրամասներ չի ներկայացրել։ Միայն ասել է, որ հարուցված քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է, նյութերը դեռ դատարան չեն ուղարկվել, մինչդեռ սեպտեմբերի սկզբին էր Բաքուն հայտարարել, որ Արցախի պաշտոնյաները շուտով կկանգնեն դատարանի առջեւ։ Նրանց մեղադրում են ծանր հանցանքների մեջ՝ ահաբեկչությունից մինչեւ ապօրինի զինված խմբավորումների կազմավորում ու ֆինանսավորում: Եվ եթե Բաքվի կեղծ դատարանն այդ մեղադրանքները հաստատի, նրանց ծանր պատիժներ են սպառնում։ Անհասկանալի է, թե ինչու են նոր մեղադրանքներ առաջադրում հայ ռազմագերիներին, այն պարագայում, երբ նրանց արդեն իսկ այնպիսի մեղադրանքներ էին առաջադրվել, որոնք ծանր պատիժներ, ընդհուպ՝ ցմահ ազատազրկում են ենթադրում: 

Իրավապաշտպան Արտակ Զեյնալյանը, «Հրապարակի» հետ զրույցում անդրադառնալով թեմային, նշում է. «Դրանք ընդամենը նոր «դեկորացիաներ» են, զուտ «դիզայն», իսկ իրականում՝ պատրվակ, որպեսզի արդարացնեն պատանդառությունը: Դատական ակտերով փորձում են հիմնավորել, որ հայկական կողմն էլ է պատմամշակութային կոթողներ ոչնչացրել` հակակշիռ ստեղծելու համար: Չեմ կարծում, որ այս ամենը կապ ունենա COP-29-ի հետ: Ադրբեջանական կողմը նման ձեւականությունների ետեւից չի ընկնում: Իրավունք, արդարություն, ընթացակարգեր․ այս ամենն Ադրբեջանի համար որեւէ նշանակություն չունի: Կարծում եմ՝ սա ձեւական պրոցես է՝ հակակշիռ ստեղծելու համար: Ուզում են ասել՝ ոչ միայն իրենք են հայկական կոթողները վերացրել, այլեւ հայերն են իրենց պատմամշակութային կոթողները ոչնչացրել, նրանց ասածը դա է»: 

Մենք զրուցեցինք նաեւ «Ապրելու երկիր» կուսակցության համահիմնադիր Մեսրոպ Առաքելյանի հետ:

- Բաքվում հայ ռազմագերիներին նոր մեղադրանքներ են առաջադրվել, այդ թվում` պատմամշակութային հուշարձանների ոչնչացման համար: Օրինակ` Ռուբեն Վարդանյանը ե՞րբ եւ ինչպե՞ս է հուշակոթողներ ոչնչացնել: Մանրամասներին տիրապետո՞ւմ եք: Ինչո՞ւ է Ադրբեջանը նոր մեղադրանքներ առաջադրում, եթե նախորդ մեղադրանքներն արդեն իսկ բավական են՝ ծանր պատիժներ սահմանելու համար:

- Սա ադրբեջանական իշխանության հերթական կեղծ մեղադրանքն է: Խոսքը, ենթադրաբար, վերաբերում է 90-ականների` Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ ինչ-որ պրոցեսներին: Չեմ բացառում, որ պատերազմական վիճակում, երբ ռազմական փոխադարձ գործողություններ են եղել, որոշ շինություններ ավերակների են վերածվել, սակայն բոլորս ենք հասկանում, որ ԽՍՀՄ շրջանում ոչ հայկական շատ քիչ շինություններ են եղել Արցախում: Շուշիի մզկիթը մինչ օրս էլ կանգուն է: Սա ոչ միայն Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությանն է ուղղված, այլեւ ընդհանուր` Հայաստանին եւ հայ ժողովրդին: Ցավոք, մեր իշխանությունները չեն գիտակցում, որ Ադրբեջանն առաջին հերթին փորձում է միջազգային հանրությանը ցույց տալ, որ, տեսեք՝ Հայաստանն ինչպիսի ագրեսոր է եղել, դեռեւս 90-ականներից սկսած: Փոխանակ մենք իրավական եւ քաղաքական ճանապարհներով կարողանանք փրկել Արցախում պատմամշակութային արժեքները, տեսանք, թե ինչ արեցին Շուշիի եկեղեցու եւ մյուս կոթողների հետ, հիմա տեղի է ունենում նման բան, եւ իշխանության լռությունը խիստ մտահոգիչ է, որովհետեւ սա ոչ միայն գերիներին է ուղղված, այլեւ՝ մեր պետությանը, մեր երկրին, մեր ժողովրդին: Միջազգային հանրությունում մեզ համար կարող է խիստ անբարենպաստ իրավիճակ ստեղծվել: Մեր իշխանությունները պետք է իրենց կրավորական կեցվածքը մի կողմ դնեն եւ միջազգային հանրությանը ներկայացնեն Ադրբեջանի վայրագությունները, որոնք 90-ականներից մինչեւ հիմա շարունակվում են:

- Իշխանություններն իրենք են մեղադրում հայ ռազմագերիներին, ինչի՞ մասին է խոսքը։ Տեսակետներ կան, որ  COP-29-ից առաջ Ադրբեջանը ժամանակ է ձգում այս քայլով, որպեսզի դատական նիստերը հետաձգվեն:

- Վերջին իրադարձությունները, այո, բերում են նրան, որ դատավարության հրապարակային մասը գոնե ուշ սկսվի հնարավորինս: Բայց ես հակված չեմ այն տեսակետին, որ Ադրբեջանի համար պետք է իրավական պատրվակ՝ դատական նիստեր հետաձգելու համար: Բռնապետական Ադրբեջանում օրենսդրությունը բոլոր մակարդակներում ոտնահարված է: Ըստ երեւույթին, ամեն դեպքում, այս մեկ տարվա պրոցեսները տանում են նրան, որ դատական նիստերը կարող են սկսվել հաջորդ տարի:

- Նոր մեղադրանքները նաեւ Վարդանյանի՞ն են վերաբերում:

- Չունեմ տեղեկություն, ենթադրաբար՝ Ադրբեջանի հռետորաբանությունն ավելի շատ 90-ականների իրադարձությունների հետ է կապված: Ռուբեն Վարդանյանի գործունեությանն Արցախում բոլորս ենք ականատես եղել: 1994 թվականից սկսած՝ Արցախում տեղի է ունեցել բացառապես շինարարություն, ոչ թե ավերում: Արցախի բոլոր իշխանությունները տարիներ շարունակ միայն ավերածություններ վերանորոգելով են զբաղված եղել: Հետեւաբար, 30 տարվա ընթացքում որեւիցե պատմամշակութային կոթող Արցախում չէր կարող ավերվել:

- Ռուբեն Վարդանյանը զանգահարե՞լ է վերջերս, խոսե՞լ է այս նոր մեղադրանքի մասին:

- Չունեմ ոչ մի տեղեկություն, ընտանիքի հետ է կապ հաստատում, ընտանիքն էլ, ըստ անհրաժեշտության, տեղեկացնում է հանրությանը: