Որքան ավելի են մոտենում ընտրությունները, այնքան ավելի հաճախ է իշխանությունը հիշում Մարտի 1-ի մասին եւ անգամ փորձում բացահայտման պատրանք ստեղծել: Ոստիկանության պետի նախկին տեղակալ Սաշա Աֆյանի գործով, որը Մարտի 1-ի գործով վերջերս մեղադրվեց պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու, ցուցարարներին բռնությունների ենթարկելու համար, դեռ դատական քննություն է ընթանում: Դատարանում միջնորդություն էր ներկայացվել՝ Մարտի 1-ի գործով ապօրինի դատապարտված, իսկ հետագայում արդարացված, 2024 թվականին մահացած՝ Քրեակատարողական վարչության նախկին պետ Մուշեղ Սաղաթելյանի որդուն ճանաչել տուժող: Դատարանը միջնորդությունը բավարարել է: Եվ ահա՝ այս փոքր ընթացակարգային որոշումը դատախազությունը հատուկ լուսաբանում է եւ հիշեցնում նախապատմությունը․ 20 թվականին՝ նույն նիկոլական իշխանության օրոք, Աֆյանին արդարացրել էին, իսկ մոտ մեկ տարի առաջ Աննա Վարդապետյանը վերացրել է Սաշա Աֆյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու որոշումը, կրկին քննություն իրականացրել եւ ուղարկել դատարան: Այստեղ վիպասանը կասեր՝ եւ անցավ մեկ տարի: Մեկ տարի պահանջվեց, որ Սաղաթելյանի որդուն տուժողի իրավահաջորդ ճանաչեն ու այս մասին մի խառը հաղորդագրություն տարածեն՝ գործը բացահայտելու ցանկության իմիտացիա ստեղծելով:
«Բացահայտող էիք՝ Մուշեղ Սաղաթելյանի կենդանության օրոք բացահայտեիք: Նա շատ բաներից տեղյակ էր: Զբաղված են մարդկանց անունը շահարկելով ինֆորմացիոն ֆոն ստեղծելու ջանքերով»,- ասում է ԲՀԿ պատգամավորության թեկնածու, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը, որը Մուշեղ Սաղաթելյանի ընկերն է եղել եւ, ինչպես Սաղաթելյանը, Մարտի 1-ի գործով ազատազրկվածներից է: Նա վստահ է, որ եթե երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն ընտրական գործընթացի սուբյեկտ չլիներ, Մարտի 1-ի գործի շուրջ ինֆորմացիա չէր լինի: «Նիկոլ Փաշինյանը բացառապես իր քաղաքական մերկանտիլ օրակարգը սպասարկելու խնդիր ունի, ոչ ավելի»,- ասում է Սուրենյանցը:
Ըստ նրա, հենց Փաշինյանն է վիժեցրել Մարտի 1-ի գործի բացահայտումը: «Փաշինյանի թյունինգ արած ՍԴ-ն էր, որն ըստ էության արդարացրեց Ռոբերտ Քոչարյանին, եւ այդ պահից սկսած՝ Մարտի 1-ի գործի բացահայտման բոլոր հեռանկարներն ի դերեւ եղան: Նախ՝ որովհետեւ իշխանությունը կորցրեց այն բացահայտելու բարոյական, իրավական եւ քաղաքական լեգիտիմությունը, որովհետեւ ՍԴ վճռից հետո նոր իրավիճակ ստեղծվեց: Եվ երկրորդ․ չեմ հասկանում, թե ոնց են պատասխանատվության ինստիտուտը գործի դնելու, եթե վաղեմության բոլոր ժամկետներն անցած են: Երրորդն էլ՝ ինչպես Փաշինյանի բոլոր գործողությունները, այնպես էլ սա, տեղավորվում է նախընտրական դեկորացիայի մեջ, ու ընտրական կամպանիայի ավարտից անմիջապես հետո Նիկոլ Փաշինյանը թե՛ Մարտի 1-ն է մոռանալու, թե՛ մի շարք այլ բաներ, որոնց շուրջ հիմա աղմուկ է բարձրացնում»:
8 տարվա իշխանությունը երբ նույն հորթային հրճվանքով խոստանում է այն, ինչ խոստացել է 2018-ին՝ բացահայտել Մարտի 1-ի գործը, սա միայն ծիծաղ կարող է առաջացնել: Մարտի 1-ի բացահայտումը կարեւոր չէ՞։ «Այդ կարգի բացահայտումներն արժեք ունեն միայն թարմ հետքերով, օպերատիվ կարգով: Մարտի 1-ը զգայուն ու ցավոտ իրադարձություն է, որպես մասնակից, որպես այդ իրադարձությունների արդյունքում ազատազրկված եմ դա ասում, բայց դա ներքաղաքական կյանքին վերաբերող դրվագ է: 44-օրյա պատերազմը, Արցախի կորուստն այնպես շուռ տվեցին ամեն ինչ գլխիվայր, որ հիմա հաստատապես Մարտի 1-ը՝ իր ամբողջ ողբերգականությամբ ու հետեւանքներով, այլեւս ակտուալ չէ: Լավ կլիներ, որ 44-օրյա պատերազմի հանգամանքներն ուսումնասիրվեին իրական հարթության վրա, հասկանային` ով ու ինչու կործանեց Արցախը, եւ ես կարծում եմ, որ հայրենիքի գողերը որեւէ իրավունք չունեն նախկինում կատարված որեւէ հանցագործություն բացահայտելու: Կգա մաքուր իշխանություն եւ այդ ամենով զբաղվելու իրավունք ու հնարավորություն կունենա»,- նկատեց քաղաքագետը:
