Արցախցի 11-ամյա աղջկա նկարը, որը Հայաստանում գրաքննության շուրջ աղմկահարույց պատմության կենտրոնում էր հայտնվել, արտասովոր ճանապարհ է անցել՝ Երևանի դպրոցական ցուցահանդեսից մինչև Արարատ լեռան գագաթ։
Նկարի հեղինակը Արցախից բռնի տեղահանված Եվա Դանիելյանն է։ Նկարում պատկերված է խորհրդանշական «Տատիկ-պապիկ» հուշարձանը, որի պաշտոնական անվանումն է «Մենք ենք, մեր սարերը»՝ Արցախի ամենաճանաչելի և մնայուն ազգային խորհրդանիշներից մեկը։ Հայրենիք մի օր վերադառնալու հույսով ոգեշնչված՝ Եվան ստեղծել է այս աշխատանքը, սակայն այն հանվել է Երևանի Ա. Տեր-Ղևոնդյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցի ցուցահանդեսից։ Դպրոցի ղեկավարությունը պատճառաբանել է, որ նկարը չի համապատասխանում ցուցահանդեսի թեմային։
Այս բացատրությունը մերժվել է Եվայի ընտանիքի և բազմաթիվ հասարակական գործիչների կողմից, որոնք պնդել են, որ նկարը գրաքննության է ենթարկվել, քանի որ դրանում պատկերված է Արցախի ամենաճանաչելի խորհրդանիշներից մեկը։ Եվայի մոր խոսքով՝ աղջկան աջակցած ուսուցչուհին հետագայում հրաժարական է տվել՝ նշելով, որ չի կարող շարունակել աշխատել մի դպրոցում, որտեղ երեխայի ստեղծագործությունը դիտարկվում է որպես «հակապետական արարք»։
Ի պատասխան՝ մի խումբ հայ լեռնագնացներ Եվայի նկարը բարձրացրել են Արարատ լեռան գագաթ՝ նախաձեռնությունը կոչելով հարգանքի տուրք հիշողությանը, ստեղծագործական ազատությանը և այն արժեքներին, որոնք հնարավոր չէ ջնջել գրաքննությամբ։
«Հիշողությունը հնարավոր չէ ջնջել։ Մենք ուզում էինք, որ Եվան իմանա՝ ինքը միայնակ չէ, և բոլորին հիշեցնել, որ կան արժեքներ, որոնք հնարավոր չէ արգելել»,- ասել է մասնակիցներից մեկը։
Կազմակերպիչների խոսքով՝ նախաձեռնությունն արժանացել է հանրային մեծ աջակցության, և բազմաթիվ մարդիկ իրենց համերաշխությունն են հայտնել ինչպես փոքրիկ նկարչուհուն, այնպես էլ նրա ստեղծագործության ուղերձին։
Նկարը Արարատի գագաթ բարձրացնելով՝ նրանք ցանկացել են ցույց տալ, որ թեև հնարավոր է նկարը հեռացնել ցուցահանդեսից, հնարավոր չէ ջնջել այն հիշողությունը, ինքնությունն ու հույսը, որոնք այն մարմնավորում է։
«Արարատի գագաթին կանգնած՝ այլևս հարց չի առաջանում, թե այդ ցուցահանդեսում որ նկարն էր կրում ամենաիմաստալից ուղերձը»,- ասել են նրանք։
