Երեկ տեղեկացանք, որ «Ջենեսիս Արմենիա» ուղեղային կենտրոն-հիմնադրամի տնօրեն, քաղաքական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Աբրահամ Գասպարյանի հետ Երևանի պետական համալսարանը հրաժարվել է երկարացնել պայմանագիրը և Գասպարյանը փաստացի հեռացվել է մայր բուհից: Նա դասավանդում էր Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում: Դրանից առաջ նույն «ձեռագրով» բուհից հեռացվել էր Մենուա Սողոմոնյանը, ով նույնպես ընդդիմադիր հայացքներ ունի: Մենք զրուցել ենք Աբրահամ Գասպարյանի հետ:
- Ֆեյսբուքում գրառում էիք արել և ակնկարկել, որ խորամուխ եք լինելու, ձեռքերը ծալած չեք նստելու: Ի՞նչ եք պատրաստվում անել: Դատական հայց չե՞ք ներկայացնելու:
- Ոչ միայն դատական հայց, այլև նմանատիպ այլ գործողություններ, որոնք հաստատ ոմանց դուր չեն գալու, հաստատ…. ի դեպ ոչ միայն ես, այլև բոլոր այն ընկերները, ովքեր քաղաքական հայացքների պատճառներով ակնհայտորեն զրկվել են աշխատանքից: Բայց հետագա քայլերի մասին կխոսեմ ավելի ուշ:
- Բայց բուհերից պատասխանում են, թե քաղաքական հայացքները ոչ մի կապ չունեն այն հանգամանքի հետ, որ պայմանագիրը չեն երկարացնում: Ասում են, որ ընդդիմադիր հայացքները Դուք եք դարձնում «մատի փաթաթան»:
- Իսկ ի՞նչ էիք կարծում` ասելու էին քաղաքական դրդապատճառներո՞վ են հեռացնում մեզ: Պարզից էլ պարզ է, որ պետք է ստեն, խաբեն, պետք է մի պատրվակ գտնեն, որպեսզի արդարացնեն իրենց վերադասի` վարչապետի աթոռը զբաղեցնողի ակնկալիքները: Ես նախքան բուհն ավարտելը դասավանդել եմ համալսարանում, երբ դեռ ասպիրանտուրայի ուսանող էի:
- Ինչու՞ է իշխանությունն այդպես վախենում ընդդիմադիր հայացքներ ունեցող դասախոսներից: Երբևէ ուսանողների շրջանում քարոզ, ագիտացիա արե՞լ եք` իշխանության դեմ:
- Եթե իմ փոխարեն Ձեր առջև կանգնած լիներ մի նորավարտ երիտասարդ, այս հարցը տեղին կլիներ: Պրոֆեսիոնալիզմը մնում է պրոֆեսիոնալիզմ, անկախ այն բանից, թե ով ինչ գաղափարների կրող է, ինչ քաղաքական հայացքներ ունի և այլն: Բնականաբար, երբ քաղաքագիտության ու միջազգային հարաբերությունների մասին ես խոսում, կամ դասավանդում և քո հիմնարար առարկաները բուհի և ուսանողի համար դրանք ենք, ապա դժվար թե լսարանում խոսես քվանտային ֆիզիկայի մասին, բնակաբար պետք է խոսեմ քաղաքագիտությունից, քննարկելով նաև Հայաստանին սպառնացող վտանգները, քաղաքական համակարգի արձագանքը և այլն: Եթե դա պետք է քարոզչություն կամ ագիտացիա համարվի, դա նշանակում է, որ այդ մարդիկ իրոք գիտության հետ որևէ աղերս չունեն և չեն հասկանում ոչ մի բանից: Ես ունեմ գիտամանկավարժական մեծ փորձ, ոչ միայն ես, այլև բուհից դուրս մնացած մյուս դասախոսներն ուսանողների շրջանում ունեն մեծ հեղինակություն:
- Բոլոր ժամանակներում էլ բուհերում եղել են ընդդիմադիր հայացքներ ունեցող դասախոսներ: Ես հիշում եմ՝ նախկին իշխանությունների ժամանակ կային ՀԱԿ-ի գաղափարներին հարող դասախոսներ, ովքեր ԵՊՀ-ում շատ ակտիվ էին և նրանց ոչ ոք չէր զրկում բուհում դասախոսելու իրավունքից: Հիշո՞ւմ եք դեպքեր, երբ մայր բուհից քաղաքական հայացքների պատճառով դասախոսներ հեռացվեին:
- Հիշում եմ, հիմա անուններ չտամ, որովհետև կարևորը երևույթն է: Ես առաջին դատապարտողներից եմ եղել և համարել եմ, որ դա շատ սխալ է: Դեռ 2008 թվականին սկսած այդ մասին խոսել եմ և այսօր էլ ինձ համար ակադեմիական ազատությունը շարունակում է մնալ առաջնահերթ: Անկախ փաստից, թե որ ժամանակաշրջանում և ում նկատմամբ կարվի նման քայլ, խիստ դատապարտելի արարք է: Ինչպես ուսանողն, այնպես էլ դասախոսն ունի իրավունք ազատ լինելու իր քաղաքական հայացքներում: Լրիվ այլ հարց է, եթե դասախոսն ինչպես նշեցիք` զբաղվի քարոզչությամբ, բայց դասախոսին իր քաղաքական հայացքների համար բուհից հեռացնելն ուղղակի նողկալի երևույթ է: Հանրային պարսավանքը, բուլինգը, խոշտանգումները ընդդիմադիր դասախոսների հանդեպ փաստում է «ժողովրդավարության բաստիոն»-ի առկայության մասին:
