«Հրապարակի» զրուցակիցն արգենտինահայ փաստաբան, Տուկումանի համալսարանի ցեղասպանության ուսումնասիրությունների պրոֆեսոր եւ Բուենոս Այրեսի Սենատի թեկնածու Լուսիանա Մինասյանն է, որը զբաղվում է տուժած հայերի շահերի պաշտպանությամբ:
- Ադրբեջանը Հայաստանին է հանձնել Բաքվի բանտերում տևաբար ապօրինի գերության մեջ գտնվող չորս հայերի՝ Գևորգ Սուջյանին, Դավիթ Դավթյանին, լիբանանահայ Վիգեն Էուլջեքջյանին և Վագիֆ Խաչատրյանին։ Այս մասին այսօր հայտնեց ՀՀ վարչապետը և խոստացավ լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել ավելի ուշ։ Գուցե դու՞ք ունեք լրացուցիչ տեղեկություններ, հաշվի առնելով, որ երկար ժամանակ պայքարել և շարունակում եք պայքարել նրանց, ինչպես նաև Բաքվում դեռևս գտնվող մյուս հայ գերիների ազատ արձակման համար։
- Լրացուցիչ տեղեկություններ չկան, բայց հաշվի առեք իմ հետևյալ վերլուծությունը.
Մեկ շաբաթ առաջ ես վերլուծում էի, թե ինչպես է Թրամփի համաձայնագրում բավարար չափով հաշվի առնվել մարդու իրավունքների հետևանքները: Օրինակ՝ Իսրայելի 20 կետանոց համաձայնագրի 1-ին փուլը կենտրոնացած էր բացառապես պատանդների ազատ արձակման վրա: Փաստորեն, 2-րդ փուլի առաջընթացը կանգ է առել, քանի որ մահացածների դիերը դեռևս չեն վերադարձվել, և այս հարցն այժմ դիտարկվում է որպես գործընթացի շարունակման նախապայման, ներառյալ ՀԱՄԱՍ-ի զինաթափումը:
Նմանատիպ մոտեցում կարելի է դիտարկել նաև Ուկրաինայի լիամասշտաբ ներխուժման համատեքստում: Առաջարկվող 20 կետանոց շրջանակում մեկ ամբողջական կետ նվիրված է ռազմագերիներին, պատանդներին, առևանգված ուկրաինացի երեխաներին և քաղաքացիական բանտարկյալներին։
Այս պատճառով մենք անհապաղ սպասում էինք առաջնորդների միջև իմաստալից երկխոսության՝ հույս ունենալով, որ նախագահ Թրամփը կանդրադառնա նրան, ինչը սկզբից անտեսվել էր. մարդու իրավունքների կենտրոնական և անփոխարինելի դերը ցանկացած իրական խաղաղության գործընթացում:
- Իսկ ի՞նչ է ենթադրում «Ադրբեջանը հանձնել է Հայաստանին» արտահայտությունը իրավական տեսանկյունից։ Նրանք լիակատար ազա՞տ են, թե՞ նրանց կարգավիճակը դեռ պետք է որոշվի Երևանում։
- Պետք է սպասենք, որ նրանք պարզաբանեն ձեր հարցումը: Հանձնել ասելով՝ կարող եք հասկանալ, որ ռազմագերուն վերաբերվում են ճիշտ այնպես, ինչպես մարդու, որի վրա տարածվում են Ժնևի կոնվենցիաներն ու դաշնագրերը։ Այսպիսով, երբ նրանք ժամանեն Հայաստան, պետք է ազատված լինեն ցանկացած կեղծ մեղադրանքից։
- Սպասու՞մ էիք, որ Բաքուն նման քայլի կդիմի, հատկապես, որ այդ երկրում Ամանորի նախաշեմին մեծ համաներում էր հայտարարվել։ Առհասարակ, մեր մյուս գերեվարված հայրենակիցների մասով լավատեսություն ունե՞ք, որ կարժանանան նույն ճակատագրին։
- Մենք միշտ և ցանկացած պահի լավատեսորեն էինք տրամադրված այս արդյունքի նկատմամբ։ Մենք միշտ կենտրոնացել էինք այս արդյունքի վրա և միշտ փնտրում էինք նպատակին հասնելու իրավական ուղիներ և լուծումներ։ Մեր գործընկերները երբեմն համամիտ չէին մեր որոշ մեկնաբանությունների հետ չէին, բայց մեր մոտեցումից հրաժարվելը կնշանակեր գործողություն չձեռնարկել։ Նույնիսկ Ադրբեջանի քաղաքացիներին շնորհված համաներման համար մենք գիտակցում էինք, որ Վիկենի գործը չէր համապատասխանի, քանի որ այն չէր պատկանում ներման ենթակա հանցագործությունների 1-ին կամ 2-րդ կատեգորիային, և մենք այնուամենայնիվ շարունակեցինք դրա համար դիմել։
- Կոնկրետ Վիգենի մասով դուք ահռելի ջանքեր եք գործադրել։ Այս պահին ի՞նչ է հայտնի նրա մասին։ Հասցրե՞լ եք կապ հաստատել նրա հետ, կամ գուցե նրա ընտանիքի անդամներն են խոսել։
- Վիգենը հիվանդանոցում է, 24 ժամվա ընթացքում կներկայացնի իր հայտարարությունը։ Նրա կինը՝ Լինդան, շուտով կժամանի նրան դիմավորելու այսօր երեկոյան։ Մենք կշարունակենք պայքարել մյուս բանտարկյալների վերադարձի համար, այդ թվում նաև՝ Վիգենի խցակից Լյուդվիգ Մկրտչյանի և Ալյոշայի։
