Եթե Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրություններն էն ժամանակ կեղծած չլիներ, Արցախի հարցը լուծված կլիներ մեկընդմիշտ

Հարցազրույց ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր Հովիկ  Աղազարյանի հետ

- Դեկտեմբերի 5-ի ընտրություններն ինչպե՞ս եք գնահատում, որոշ համայնքներում ՔՊ-ն պարտվեց, մարզերը մերժեցին ձեր իշխանությանը։

- Ձեւակերպումը, որ մերժեցին մեր իշխանությանը, ճիշտ չի, որովհետեւ մերժումը կլիներ, եթե զրո ձայն հավաքեինք։ Բայց քանի որ զրո ձայն չենք հավաքել, հետեւաբար, որոշ տեղերում դա պետք է ազդակ լինի մեզ համար, որ, ասենք, մենք ինչ-որ բանով թերացել ենք, մեր տեղական պատասխանատուներն են թերացել, ոնց որ, օրինակ, ձեր թերթը գրեց, որ իմ հայրենի գյուղում ՔՊ-ն պարտվեց։ Դա նշանակում է, որ դա ազդակ է, որ իմ համագյուղացիներն ինչ-որ իմաստով դժգոհ են իմ աշխատանքից, դա ազդակ պետք է լինի, որ ես վերանայեմ որոշ բաներ։

- Իսկ վերլուծե՞լ եք պատճառները, օրինակ՝ Ձեր գյուղում ՔՊ-ն ինչո՞ւ է պարտվել, դժգո՞հ են Ձեր աշխատանքից, ձեր թեկնածուի՞ն չեն ցանկացել ձայն տալ, թե՞ դժգոհ են ընդհանուր իշխանություններից։

- Բնականաբար, ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ շատ էական է նաեւ թեկնածուների, ավագանու անդամների, առաջին դեմքի ով լինելը։ Դա շատ էական է։ Բայց, այդուհանդերձ, եթե մենք ներկայացել ենք թիմով, հետեւաբար, էդ պարտության մեջ յուրաքանչյուրս ունենք մեր բաժինը, այդ թվում՝ ես։ Հետեւաբար, կարամ անհատական նայեմ, կարամ նայեմ ամբողջական։

- Իսկ ինչ-որ պատասխանատվություն թիմի ներսում կրելո՞ւ եք այդ ձախողումների համար։

- Ես կարծում եմ՝ նրանք, ովքեր անմիջապես իրենք են եղել էդ ամեն ինչի կազմակերպման պատասխանատուն, պետք է առնվազն բացատրություն տան եւ, այո, պատասխանատվություն կրեն։

- Տպավորություն էր, որ ձեզ համար պատվի հարց էր՝ համայնքները վերցնել ձեր տիրապետության տակ, եւ այնտեղ, որտեղ քաղաքապետերը ձերոնքական չեն, ձեզնով անել։ Դրա համար ամբողջ ռեսուրսը կենտրոնացրել էիք մի շարք քաղաքներում՝ Աբովյան, Վանաձոր, Մասիս․․․

- Երբ որ ես թաքուն եմ մնում ժուռնալիստներից, իմ գործընկերներից, իմ շրջապատից, պառկած եմ լինում եւ մտածում եմ էս հարցերի մասին, մտածում եմ՝ ինչ լավ կլիներ, որ, այ, էս քաղաքում, որ ընդդիմադիր թեկնածուն է հաղթել, մեր թիմի անդամների խոշորացույցային դիտարկումների տակ տվյալ համայնքի ղեկավարն էնպես աշխատի, որ ժողովուրդը դրանից շահի։ Ես ինչի՞ պիտի դրանից վատ զգամ, օրինակի համար։

- Իսկ համայնքապետերը, որոնք այսօր էլի բարձր տոկոսներով վերընտրվել են, ինչո՞վ են վատ, որ ուզում էիք փոխել, լինեն Կապանի, Գորիսի, մյուս քաղաքների համայնքապետերը։

- Բոլոր դեպքերում, վերցնենք Կապանի դեպքը․ Փարսյանը կապանցիների շրջանում բավականին ընդունված անհատականություն է, բայց եթե ինչ-որ իմաստով մենք գտնում ենք, որ ինքը համայնքի վատ ղեկավար չի եղել եւ նաեւ կարող է էդպես շարունակել, դա չի նշանակում, որ մենք չպետք է մասնակցենք։ Մենք մասնակցում ենք, որպեսզի միշտ ժողովուրդը նախ ընտրելու հնարավորություն ունենա, երկրորդը՝ որպեսզի մենք կամ մեր թեկնածուներն էլ կարողանան հասնել էդ մակարդակին, որ վաղը չէ մյուս օրը հարցեր լուծելու հնարավորություն ունենան։

- Բայց շատ գրվեց, որ այս խոշորացումն արհեստական արեցիք, որպեսզի որոշ համայնքներում ժամկետից շուտ ընտրություններ անեք եւ համայնքապետերից ազատվեք։ Սակայն պարտվեցիք այդ նույն համայնքներում, եւ ՔՊ-ն, ընկավ իր փորած փոսը։

- Առաջին հերթին, խոշորացումն արվել է ոչ միայն հեղափոխությունից հետո, այլ այդ մասին օրենքներն ընդունվել են հեղափոխությունից առաջ, եւ դա շատ ճիշտ է, որովհետեւ կամաց-կամաց մենք պետք է այդ մշակույթն ամրագրենք, որ ընտրությունները նույնիսկ տեղական ինքնակառավարման մակարդակում քաղաքական լինեն, որպեսզի ժողովուրդը կարողանա պահանջել քաղաքական ուժերից եւ ձեւավորի այդ մշակույթը։ Դա՝ մի կողմ։ Մյուս կողմից, եթե արդյունքներն ամփոփենք թվաբանորեն, ապա, դեռ չեմ ասում՝ «Հայաստան» դաշինքի նկատմամբ, չեմ ասում՝ Դաշնակցության նկատմամբ, չեմ ասում՝ «Բարգավաճի» նկատմամբ, մենք մոտավորապես 50 տոկոս քվե ենք ստացել ընդհանուր։

- Բայց շատ ցածր մասնակցությամբ՝ ընդամենը 20-25 տոկոս մասնակցություն է եղել։

- Բան չեմ ասում, դա ուրիշ խնդիր է, մասնակցությունը դնենք մի կողմ, պետք չէ տարբեր բաներ խառնենք իրար եւ էստեղ էս ձեւով մոտենանք, էնտեղ՝ էն ձեւով։ Պետք է ընդհանուր մոտեցում լինի։ Հիմա մասնակցությունն էդքան է եղել, բոլորի համար է դա եղել։ Իմ ասածն այն է, որ, ըստ էության, մենք ընդհանուր թվով 50 տոկոս ձայն ենք հավաքել, մյուս կողմից էլ՝ շատ համայնքներում հաղթանակ ենք տարել։ Բայց ինչի՞ պիտի մենք «յուվելիրնի» ճշգրտությամբ, կներեք ռուսերեն բառիս համար, վարենք կադրային քաղաքականություն, որ ամեն տեղ մենք կարողանանք ճիշտ թեկնածու ընտրենք։

- Բայց տեսանք, որ որոշ քաղաքներում իշխանությունը վարչական ռեսուրս էր կիրառում, ամբողջ թիմով լցվել էր էնտեղ, օրինակ՝ Աբովյանում, եւ հիմա էլ նույն Աբովյանում Ռոմանոս Պետրոսյանը չի կարողանում պարտությունը մարսել՝ որոշել է բողոքարկել արդյունքները։ Ինչո՞ւ չեք ուզում արժանապատիվ ձեւով տանեք ձեր պարտությունը։

- Բայց ի՞նչ վարչական ռեսուրս ենք կիրառել։

- Դե, մարզպետով, քաղաքապետով, նախարար-պատգամավորներով, քաղաքապետարանի աշխատողներով լծվել էին քարոզչությանը, սպառնում էին մարդկանց, որ եթե չընտրեն, աշխատանքից կազատվեն եւ այլն։

- Էսօր քաղաքացին, փառք Աստծու, էնքան ազատ ա, որ առանձնապես չի լսում, թե ես իրեն ինչ եմ ասում ընտրությունների իմաստով, որ ընտրի այս կամ այն թեկնածուին։ Ինքը կարողանում է կողմնորոշվի եւ իր ընտրությունը կատարի։ Հետեւաբար, էդ Ձեր ասած դրսեւորումները երբեմն-երբեմն նաեւ հակառակ էֆեկտը կարող են ունենալ։

- Եվ չնայած համապետական ընտրություններին դուք հաղթեցիք, բայց շատ համայնքներում մերժեցին այն կասկածելի ապագան, որը խոստանում է իշխանությունը։ Հատկապես, որ տեսնում են՝ Գորիս-Կապան մայրուղին հանձնվեց թշնամուն, Սյունիքում թուրքը կամաց առաջ է գալիս, մարդիկ վտանգի զգացողություն ունեն։

- Ուրեմն համարենք, որ այս կամ այն հարցում, եթե իշխանությունը թույլ է տվել ոչ անհրաժեշտ վերաբերմունք, էդ դեպքերում նաեւ ընտրողը իշխանությանն ահազանգ է ուղարկել, որ ինչ-որ բան իր մոտ էն չի։

- Իսկ Դուք համաձա՞յն եք, որ ավելի լավ էր նախկինի պես կեղծվեին ընտրությունները, բայց մենք այսօր անվտանգության խնդիր չունենայինք։

- Չի լինում տենց, չի կարա տենց բան լինի, որովհետեւ, եթե Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրություններն էն ժամանակ կեղծած չլիներ, եւ էն ժամանակ ինքը բռունցքը կարար խփեր սեղանին, էդ ժամանակ Արցախի հարցը լուծված կլիներ մեկընդմիշտ։

- Բա ինչո՞ւ էր 2008-ին «ընտրությունները կեղծած» նախագահի կողքը կանգնել Նիկոլ Փաշինյանը։

- Դե, դա արդեն իրեն հարցրեք, ես՝ անձամբ, իր կողքը չեմ կանգնել եւ չէի էլ պատրաստվում։ Ես 2008 թվականին Փաշինյանին չեմ էլ ճանաչել, ես 2012 թվականին եմ նրա հետ ծանոթացել։

- Բայց Դուք չգիտեի՞ք նրա անցյալը, նրա անցած ճանապարհը, թե ժամանակին ում կողքն է կանգնել, ինչ է արել։

- Գիտե՞ք, եթե այս կամ այն քաղաքական գործիչը, խոսքս վերաբերում է Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին, ժամանակի ընթացքում վերագնահատում է իր անցած ուղին եւ մատնանշում է այն թերությունները, որոնք առկա են եղել, ապա կարելի է նաեւ իր հետ փորձել ինչ-որ ընդհանուր հարցեր լուծել։ Ես էդտեղ ոչ մի դատապարտելի բան չեմ տեսնում։

- Ի դեպ, այսօր հերթական ծեծկռտուքը տեղի ունեցավ ԱԺ-ում, իշխանական պատգամավորները ծեծեցին ընդդիմադիրների օգնականներին։ Արդեն երկրորդ դեպքն է, որ իշխանություններն ընդդիմադիրներին ծեծում են եւ մարսում են՝ ոչ ոք պատասխան չի տալիս։

- Ես սկի չգիտեմ՝ ոնց է եղել։ Ես ինտերնետում եմ նայել, բայց էդ մանրամասներին տեղյակ չեմ, ի՞նչ կարող եմ ասել։

- Եվ երկրորդ սկանդալը՝ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի գաղտնի արված տեսանյութն է հրապարակվել, որտեղ նա ասում է՝ գերիներն իր համար չկան, գոյություն չունեն, գերին հերոս չէ, նրանց հարազատներն էլ այդ պատճառով չեն բողոքում։

- Եթե կարող եմ իմ պատկերացումներն ասել, որ եթե զինվորը կռվում է, վիրավորվում է եւ ուշագնաց վիճակում հայտնվում է թշնամու ձեռքերում, ապա նա միանշանակ ինձ համար գերի է։ Եթե զինվորը կռվում է ու չի վիրավորվում, վերջին փամփուշտը չի պահում իր համար, պահի տակ շփոթվում է եւ այլն, եւ այլն, դա էլ է գերի։ Բայց էստեղ արդեն մի քիչ ուրիշ գնահատական կա։ Հիմա մի քիչ էլ ծայրահեղ իրավիճակ պատկերացնենք, եթե պայմանական ասած 50 հոգի զինված գերի են ընկնում՝ առանց որեւէ կրակոցի, նրանք ինձ համար գերի չեն։