Անցյալ ամիս Հնդկաստանից ու Պակիստանից ժամանած պաշտպանության նախարարները զարմացրին աշխարհին` 2003 թվականի հրադադարի համաձայնագիրը հարգելու՝ հազվագյուտ համատեղ պարտավորությամբ․ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների բարձրաստիճան դիվանագետն արագ մեկօրյա այցով հայտնվեց Նյու Դելիում:
Նյույորքյան «Բլումբերգ» մեդիակազմակերպության կայքում «ԱՄԷ-ի բարձրաստիճան թագավորականների կողմից միջնորդավորված Հնդկաստան-Պակիստան խաղաղության գաղտնի ճանապարհային քարտեզը» (“Secret India-Pakistan Peace Roadmap Brokered by Top UAE Royals“ 22.03.2021) վերտառությամբ հոդվածում գրել է հնդիկ լրագրող Սուդհի Ռանջան Սենը։
«Փետրվարի 26-ին կայացած ԱՄԷ-ի պաշտոնական զեկույցը քիչ բան ցույց տվեց, թե ինչի մասին է խոսել Արտաքին գործերի և միջազգային համագործակցության նախարար Շեյխ Աբդուլլահ բեն Սայադը Հնդկաստանի իր պաշտոնակից Սուբրահմանյամ Ջայշանկարի հետ՝ նշելով, որ նրանք «քննարկել են ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող բոլոր տարածաշրջանային ու միջազգային խնդիրներն ու կարծիքներ փոխանակել դրանց շուրջ»», - գրել է լրագրողը:
Դեռևս փակ դռների ետևում, Հնդկաստան-Պակիստան հրադադարը նշանակալի իրադարձություն էր ԱՄԷ-ի միջնորդությամբ անցկացված գաղտնի բանակցություններում, որոնք սկսվել էին ամիսներ առաջ։
«Բլումբերգին» ասել են իրավիճակից տեղյակ պաշտոնյաները, որ խնդրել են անհայտ մնալ։ Պաշտոնյաներից մեկն ասել է, որ հրադադարը ավելի մեծ ճանապարհային քարտեզի սկիզբն է հարևանների միջև տևական խաղաղություն հաստատելու համար։ Գործընթացի հաջորդ քայլը, ըստ պաշտոնյայի, ներառում է երկու կողմերին Նյու Դելիում և Իսլամաբադում դեսպաններին վերականգնելը, որոնք դուրս էին բերվել 2019-ին այն բանից հետո, երբ Պակիստան Իսլամական Հանրապետության բողոքել էր մահմեդական մեծամասնություն ունեցող վիճահարույց Ջամմու և Քաշմիր նահանգում Հնդկաստանի Հանրապետության՝ յոթանասունամյա ինքնավարությունը չեղյալ համարելու քայլից:
Քաշմիրը երեք պատերազմի առարկա է եղել 1947 թվականից ի վեր, երբ Հնդկաստանն ու Պակիստանն անկախացել էին Բրիտանիայից:
Անանուն մնացած պաշտոնյաները նշել են, որ սպասելիքները ցածր են, որ ներկայիս զսպվածությունը կարող է հասնել ավելիին, քան բանագնացների վերադարձն է և առևտրի վերսկսումը Փենջաբի իրենց ցամաքային սահմանով: «Բայց այս գործընթացը թվում է, թե այս տարիների ամենահամաձայնեցված ջանքն է, և տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Բայդենի վարչակազմը ձգտում է խաղաղության ավելի լայն բանակցություններ վարել Աֆղանստանի շուրջ. մի վայր, որտեղ երկուստեք երկրները տարիներ շարունակ պայքարել են ազդեցության համար», - նշել է հոդվածագիրը:
Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին ցանկանում է ամրացնել աճն ու ռազմական ռեսուրսները կենտրոնացնել Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հետ սահմանին, մինչդեռ Պակիստանի ղեկավարները նույնպես բախվում են տնտեսական դժվարությունների ու ցանկանում են լավ տպավորություն թողնել ԱՄՆ-ի և այլ տերությունների վրա: «Պակիստանի արտաքին գործերի նախարարությունը չի մեկնաբանել բանակցությունները կամ ԱՄԷ-ի դերը, միևնույն ժամանակ Հնդկաստանի և ԱՄԷ-ի արտաքին գործերի նախարարություններն անմիջական մեկնաբանություն չունեին»:
Անցյալ շաբաթ ՊԻՀ բանակի անձնակազմի ղեկավար, գեներալ Քամար Ջավեդ Բաջվան խնդրել էր Հնդկաստանին «թաղել անցյալը և առաջ շարժվել»՝ միաժամանակ ասելով, որ զինված ուժերը պատրաստ են բանակցություններ սկսել՝ լուծելու «մեր բոլոր ակնառու խնդիրները»: Մեկնաբանությունները հնչել էին մեկ օր անց այն բանից հետո, երբ Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը Քաշմիրի վերաբերյալ բանաձևի կոչ էր արել՝ այն նկարագրելով որպես «միակ հարցը, որը մեզ հետ է պահում»: Շաբաթ օրը Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին թվիթ էր ուղարկել՝ Խանին առողջություն մաղթելով այն բանից հետո, երբ ՊԻՀ վարչապետի մոտ հայտնաբերվել էր Քովիդ19։
«Սա ևս մեկ նշան է, որ երկրների միջև հարաբերությունները գնալով ավելի են ջերմանում։ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, որն առևտրային ու դիվանագիտական պատմական կապեր ունի Հնդկաստանի և Պակիստանի հետ, ավելի հաստատակամ միջազգային դեր է ստանձնել փաստացի կառավարիչ շեյխ Մուհամմադ բին Զայեդ ալ-Նահյանի օրոք», - ընդգծել է Սուդհի Ռանջան Սենը:
Ամենամեծ տեղաշարժը տեղի է ունեցել Մերձավոր Արևելքում, որտեղ Պարսից ծոցի արաբական պետությունը միջամտել է հակամարտություններին և աջակցել խմբավորումներին ու տարածաշրջանային առաջնորդներին:
ԱՄԷ-ն իր հայացքն ուղղել է նաև դեպի Ասիա, քանի որ ամրապնդում է իր քաղաքական դաշինքները՝ որպես համաշխարհային առևտրի և նյութատեխնիկական ապահովման հանգույց։ Հնդկաստան-Պակիստան հարաբերությունները փաստացի խզվել էին երկու տարի առաջ Հնդկաստանի կողմից վերահսկվող Քաշմիրում տեղի ունեցած մահապարտ հարձակումից հետո, երբ 40 հնդիկ զինվոր էր սպանվել՝ դրդելով Մոդիի կառավարությանը լիազորելու օդային հարվածներ հասցնել Պակիստանի ներսում ենթադրյալ ահաբեկչական հաստատություններին:
Անցյալ ամսվա համատեղ հայտարարության մեջ ասվում էր, որ երկու կողմերը «պայմանավորվել են լուծել միմյանց առանցքային խնդիրները»՝ ազդանշան տալով Քաշմիրի և ահաբեկչության վերաբերյալ ավելի լայն քննարկման համար։ Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում մի քանի հուշումներ մատնանշում էին ԱՄԷ-ի դերը: Նոյեմբերին Հնդկաստանի վարչապետ Սուբրահմանյամ Ջայշանքարը երկօրյա այցով Աբու Դաբիում հանդիպել էր ԱՄԷ-ի փաստացի ղեկավար բին Զայեդին ու թագաժառանգին։ Այս այցին հաջորդ ամիս Պակիստանի արտաքին գործերի նախարար Շահ Մահմուդ Քուրեշի այցն էր հաջորդել:
Փետրվարի 25-ի հայտարարությունից մոտ երկու շաբաթ առաջ ԱՄԷ-ի արտաքին գործերի նախարարը հեռախոսազրույց էր ունեցել Պակիստանի վարչապետի հետ, «որտեղ նրանք քննարկեցին տարածաշրջանային ու միջազգային հետաքրքրություն ներկայացնող հարցեր»: Եվ ահա, օրեր առաջ Հնդկաստանը թույլ էր տվել Խանի ինքնաթիռին թռչել Հնդկաստանի օդային տարածքով՝ պետական այցով Շրի Լանկա մեկնելիս՝ 2019-ի ռազմական գործողություններից ի վեր կասեցումից հետո:
Հրադադարից հետո ԱՄԷ-ն այն փոքրաթիվ երկրներից է, որը ողջունել է «հրադադարի համաձայնության գալու՝ երկու երկրների կատարած ջանքերը»՝ նշելով «սերտ պատմական կապերը», որոնք արաբական պետությունն ունի թե՛ Հնդկաստանի, թե՛ Պակիստանի հետ։
Վաշինգտոնում ԱՄՆ Պետական քարտուղարության խոսնակ Էդվարդ «Նեդ» Փրայսը խուսափել էր հարցից, թե ԱՄՆ-ն ինչ դեր է խաղացել երկու կողմերին մերձեցնելու գործում՝ միաժամանակ հորդորելով Պակիստանին կառուցողական դեր խաղալ Աֆղանստանում, Քաշմիրում և այլ վայրերում: «Ակնհայտ է, որ Պակիստանը կարևոր դեր ունի, երբ խոսքը վերաբերում է Աֆղանստանին և այն, ինչ տեղի է ունենում նրա մյուս սահմանից այն կողմ», - նշել էր Փրայսը փետրվարի 25-ին:
