Չեն կարողանում հանդուրժել մեզ, որովհետև մենք շաբաթ օրը չենք գնում հարբելու, պարելու, իսկ կիրակի օրը՝ պատարագի

«Հրապարակի» զրուցակիցն է Արագածոտնի թեմի Սաղմոսավանքի հոգևոր հովիվ Տեր Փառեն Առաքելյանը: 

-Մայր Աթոռը որոշեց անկախ ճնշումներից` անցկացնել Եպիսկոպոսաց ժողովը: Այդ որոշումը կայացվել է այն գիտակցությա՞մբ, թե ինչ վտանգներով դրանք կարող են ուղեկցվել: 

-Այս որոշումը կայացվել է, որովհետև շատ կարևոր է Եպիսկոպոսաց ժողովը և այն պետք է տեղի ունենա, սա է ամենակարևորը: Երկրորդ. Եպիսկոպոսաց ժողովը պիտի շատ կարևոր հարցեր քննարկի՝ հատկապես այս ծանր ժամանակաշրջանում: Մի շատ կարևոր հանգամանք կա, որ Վեհափառ Հայրապետը և մեր եպիսկոպոսները ցույց են տալիս, որ որևէ խոչընդոտ չի կարող մարդուն, մանավանդ եկեղեցուն, խանգարել, որպեսզի իր ծրագրած գործն իրականացնի: Եկեղեցին ուզում է կայացնել Եպիսկոպոսաց ժողով, չնայած տարբեր խոչընդոտներին՝ պիտի լինի, նաև ցույց տալու, որ վախը եկեղեցու մեջ տեղ չունի: Եթե տարատեսակ քայլերը, երկրից բացակայելու արգելքները, նոր մեղադրանքները կարող են դիտարկվել որպես խոչընդոտող հանգամանքներ, այս դեպքում Վեհափառ Հայրապետը ցույց է տալիս, որ որևէ խոչընդոտ չի կարող խանգարել ճիշտ գործը իրականացնելուն և Եպիսկոպոսաց ժողովը պիտի կայանա: 

-Փաշինյանն իր վերջին հարցազրույցում հայտարարեց, որ եկեղեցում ծայրահեղական դրսևորումներ կան, նույնիսկ զուգահեռ տարավ սուրբ առաքելական հայ եկեղեցու և ծայրահեղ իսլամիստական ահաբեկչական կազմակերպությունների միջև: Նա կարծես իր քայլերից առաջ ազդակ է նետում դաշտ, ի՞նչ հնարավոր քայլեր եք ակնկալում այս իշխանություններից: 

- Այդ մեղադրանքները, որ հնչեցնում են, նախ անհիմն են: Երկրորդ, խոսք գնաց նաև Բագրատ Սրբազանի մոնտաժված ձայնագրությունների մասին, նախ այդ դատական պրոցեսները դեռ ընթացքի մեջ են, վճիռ չի կայացվել: Անմեղության կանխավարկած գոյություն ունի, ամեն ինչի վրայով անցնել, հայտարարություն անել, հետո ծայրահեղ իսլամիստների հետ համեմատել մեզ, որ նորից անհիմն է: Ի՞նչ է, Ղևոնդյանց սխրանքի մասին, Վարդանանց սխրանքի մասին կամ հայրենասիրական թեմաներով խոսելը, Եղեռնի, Արցախի մասին խոսելը, դրանք դիտարկվում են որպես ծայրահեղական դրսևորումնե՞ր:

-Փաշազադեն էր, ի դեպ, հայ հոգևորականներին ու Վեհափառ Հայրապետին ահաբեկիչ, ռևանշիստ լինելու մեջ մեղադրում: Համընկնումներ չկա՞ն: 

-Օտարը, թշնամին կարող է մեղադրել, բայց յուրայինը իրավունք չունի մեղադրելու: Եթե յուրայինն է մեղադրում, ուրեմն պիտի մտածենք` ինքը յուրային է, թե յուրային չէ: Ես չգիտեմ, ի՞նչ է ուզում, եթե յուրային ես, ինչո՞ւ ես թշնամու ասած մտքերը կրկնում: Պատահականությո՞ւն է դա, թե՞ միտումնավոր է՝ սրանք հարցեր են: Ինչ վերաբերում է այն հարցին, որ այս ամենը միգուցե նետված են ասպարեզ, որ ձերբակալություններ լինեն, չի բացառվում, բայց ես ավելի հակված եմ կարծել, որ այս մտքերը նետվում են ասպարեզ՝ ժողովրդի, հանրության մտածելակերպի այդ լարը զգալու համար, թե ինչ արձագանք կա, ըստ դրա շարժվեն: 

-Երբ Փաշինյանը հայտարարեց, որ առանց ժողովրդի աջակցության, լեգիտիմության չի գործի՝ դա՞ նկատի ուներ: 

-Այո, հայտարարությունն արվում է, որպեսզի հասկանա ինչ վերաբերմունք ունի ժողովուրդը: Օրինակ, հայտարարություն արվեց, որ Գեղարդից մասունքը օտարվել է, սպասեցին, տեսան ինչ արձագանքներ կան, հայտարարեցին, որ օտար երկրի շահերն է պաշտպանում, քաղաքականությամբ է զբաղվում եկեղեցին և այս բոլոր հայտարարությունները` թե քաղաքագետները, թե մտածող մարդիկ հերքել են: Բայց, ըստ իս, հանրությունն այսօր ավելի շատ առաջնորդվում է ֆեյսբուքյան առաջին նետված լուրով: Մեկը կարող է դուրս գալ ու ասել, ինչը արվեց, որ ես իսլամիստ եմ, ես հոգևորականների մեծամասնության թվին եմ պատկանում, որ խոսում եմ ազգային արժեքներից և այլն, հիմա կարող է մի հարյուր հոգի մտածել, որ տեր Փառենը ծայրահեղական է և Քրիստոսին չի քարոզում, որովհետև մենք բողոքական չենք՝ մենք հայ առաքելական եկեղեցու քարոզի դպրոցով ենք խոսում: Հիմա, եթե մի իրավաբան դուրս գա, ապացուցի, որ ես ծայրահեղական չեմ, ի՞նչ օգուտ` եթե արդեն ֆեյսբուքով սնվող հարյուրավոր մարդիկ հավատացել են այդ լուրին: Սա, իմ կարծիքով, տեխնոլոգիա է, որ ասվում է հանրության զարկերակը ճշտելու համար, որ հետո ըստ հանրության զարկերակի, գործողություններ իրականացնեն:

 -Ասում են՝ սուտը կրկնություն է սիրում, որքան կրկնում ես, այնքան իրական է թվում: 

-Վտանգավոր է, բայց մի շատ կարևոր ճշմարտություն ևս` այդ սուտն այնքան ժամանակ է գնում, մինչև որ ճշմարտությունը դուրս չի գալիս ասպարեզ: Հիմա կարող է իմ ասածի մեջ հակասություն լինի, սուտը ժամանակավոր է, ճշմարտությունը՝ մշտամնա: Ինչքա՞ն պիտի մնա այս սուտը՝ 5 տարի, 10 տարի, հետո՞: Մենք չենք ասում, որ մի ամսեց, հինգ ամսից ամեն ինչ շտկվելու է. տա Աստված 5 օրից ամեն ինչ շտկվի, բայց 5, 10 տարի հետո ամեն ինչ շտկվելո՞ւ է, թե չէ: Միգուցե տարբեր կորուստներով արդեն` թե տարածքային կորուստներով, թե բարոյական նորմերի կորուստներով, թե հոգևոր կորուստներով, թե մարդկային կորուստներով՝ հոգևոր իմաստով, դա անխուսափելի է: Բայց, վերջիվերջո ճշմարտությունը վերականգնվելո՞ւ է, թե՞ չէ: Մենք վստահ ենք, որ վերականգնվելու է: Խաղալ ժամանակավոր խա՞ղ՝ եկեղեցին չի անի, որովհետև եկեղեցին հարատև ապրող կառույց է, հիմա ուղղակի իր առջև կանգնած է ժամանակավոր խաղ խաղացող գաղափարախոսություն: 

-Շատերն ակնկալում էին, որ քիստոնեական արժեքների մասին բարձրագոչ հայտարարություններ անող ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսը կհանդիպի Վեհըափառին կամ գոնե մեկ-երկու խոսք կասի իշխանությանը՝ եկեղեցու դեմ արվող քայլերի մասին: Անակնկա՞լ էր Վենսի լռությունը: 

-Անակնկալ չէր, որովհետև իմ համեստ կարծիքով, մինչև գալը որևէ քաղաքական գործչի, այս դեպքում Միացյալ Նահանգների ծանրակշիռ այդ անձի, ասպարեզ նետվեց այն կարծիքը, որ մեր իշխանությունները եկեղեցու դեմ չեն, մեր իշխանությունները ընդհակառակը միակ իշխանություններն են, որոնք ամենից շատ են մասնակցում պատարագներին: Այսինքն, կար նախերգանք, որ տարբեր տեղեր այսպես կազմակերպված պատարագների մասնակցեցին, ցույց տվեցին, որ իրենք մասնակցում են և հիմնավորեցին, որ իրենք եկեղեցու դեմ չեն: Եվ այդ մարդն էլ, ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյան, բնականաբար ունենալով իր շահերը, ինքը չի խոսել այդ մասին: Բացի այդ, մի բան էլ կա: Ես Միացյալ Նահանգներում մեկ անգամ եղել եմ, և հիասթափվել եմ, ինչո՞ւ, որովհետև փողոցում ամեն ինչ վաճառվում էր` բառիս բուն իմաստով ամեն ինչ: Թմրանյութից մինչև, մեղա Աստծո, Աստված վաճառվում էր, ամենաանբարոյական բանից մինչև Աստված վաճառվում էր: Մի ժխոր էր, որտեղ մի երկու հոգի «Հիսուս Քրիստոս», «Դարձեք դեպի Աստված» պաստառներով էին կանգնած: Եթե մենք ուզում ենք, որ մեր հասարակությունը, Հայաստան աշխարհը դառնա այդ տեսակ քրիստոնեության կրող՝ հայ եկեղեցին դեմ է դրան: 

-Այսինքն, այս իշխանությունների նպատակը հայերին հենց այդպիսի քրիստոնեության կրող դարձնե՞լն է, երբ չկան բարոյական սահմաններ, կարմիր գծեր, արժեհամակարգ, ազգային դիմագիծ: 

-Ես ուզում եմ ասել, որ ամբողջ գլոբալ աշխարհում հատուկ միտում կա. այս ազատություններ կոչվածը, իրավունքներ կոչվածը, արհեստական դաշտ նետված մտածելակերպերը զուտ այն բանի համար են, որպեսզի ունենան մի հասարակություն, որտեղ մեկն ուզենա գնա հայ եկեղեցի, մեկն ուզենա` գնա այլ կրոնական կազմակերպություն, մեկը այլ սեռական կողմնորոշում ունենա, մեկը մի օր ամուսնանա- բաժանվի, մյուսը չամուսնանա, մեկը երեխաներ ունենա, բայց այդ երեխաները ծնողներ չունենան, և այլն, և այլն, և այլն: Աշխարհիկացման այս մածելակերպը, ըստ իս, տանում է սրան: 

-Գլոբալիզացիա՞ն: 

-Այո, ես կարծում եմ, որ այդպես է, որովհետև բոլոր քայլերը որ մենք նայում ենք, այդպիսին է: Հայ առաքելական եկեղեցին ավանդապաշտ, սրբությունը պահող եկեղեցի է, դրա համար այս ամբողջ մտածելակերպի մեջ հայ առաքելական եկեղեցին ոսկոր է կանգնած կոկորդներին: Չեն կարողանում հանդուրժել մեզ, որովհետև մենք շաբաթ օրը չենք գնում հարբելու, պարելու, կիրակի օրը՝ պատարագի: Մենք շաբաթ օրվանից սկսած պատրաստվում ենք պատարագին: Իմ ընկերները գիտեն, որ շաբաթ օրը չեն կարող ինձ քեֆի հրավիրել, որովհետև ես գնալու եմ, նստեմ մի անկյունում և տրամադրվեմ պատարագին: Ինչի՞ ասվեց, որ եկեղեցին չուլանացված է, տարատեսակ միջոցներով հոգևորականի զգեստը ծաղրվեց… Հայկական մի ֆիլմ նայեցի՝ «Ազնիվ գողեր», այնտեղ ասվում էր, որ Կարապի լճի մեջ կնքենք այսինչ երեխային կամ ասվում էր, որ գտնվել է մի կնոջ պատկեր՝ երեխան ձեռքին, հետո ցույց են տալիս, որ այդ կինը Մարիամ Աստվածածինն է ու մանուկն էլ Քրիստոսը, հետո Տիրամոր պատկերը Հիսուսի հետ գտնում են աղբամանի միջից: Սա պատահական չէ, ոչ մի բանն էլ պատահական չի:

 -Ուզում են բողոքականացնե՞լ մեր եկեղեցին: 

-Այո, որովհետև բողոքական աշխարհը անընդհատ հարմարվում է աշխարհի մտածելակերպին: 

-Այսինքն վերահսկելի՞ է: 

-Դառնում է վերահսելի, թե` ուղղակի վերահսկելի, թե` այդ ընդունված նորմերով վերահսկելի: Այսօր կաթողիկոսին բնականաբար չեն կարող փոխել, վաղը մի ուրիշը չի կարողանա, մի ուրիշ իշխանություն կգա, մի ուրիշ կաթողիկոս իրենց դուրը չի գա, բայց այդպես չի եկեղեցին: Կաթողիկոսը ընտրվեց ցկյանս: Հետո բարենորոգում ասվածը մի գրչով չի, մեր եկեղեցին միշտ էլ բարենորոգվում է, ընթացքի մեջ է… Միշտ ինքնակարգավորվում է, տարատեսակ ժողովները, քննարկումները: Հիմա գիտե՞ք ինչ իրավիճակի մեջ ենք, որ ես ստիպված եմ դուրս գալ ու մարդկանց ապացուցել, որ ես մարդ եմ, ես քայլում եմ, ես շնչում եմ, ես ունեմ դարչնագույն աչքեր: Ստիպում են, որ այն, ինչ ակնհայտ է, բնական է, նորմալ է՝ դու բացատրես: Բացատրես, ապացուցես, ոնց որ մեկը գա, ինձ ասի՝ տեր Հայր, ապացուցիր, որ դու շնչում, արտաշնչում ես: Այս բնույթի խոսակցության մեջ ենք: Մեզ դրել են պարտադրված երկխոսության մեջ, որն իմաստ չունի, իսկ այս պարտադրված երկխոսությունն այն բանի համար է, որ հանդիսատես հավաքվի ու հանդիսատեսը նայի, իր սև գործ անողն էլ իր սև գործն անի: 

-Կհաջողե՞ն իրենց սև գործն անել: 

-Ոչ ոք չի հաջողել սև գործում, այսօր էլ ոչ ոք չի հաջողելու սև գործում, ասել ենք, ասում ենք ու կասենք, այս ընթացքը դատապարտված է ձախողման, որովհետև ազնիվ չէ, իսկ հայ առաքելական եկեղեցին ուժեղացած է դուրս գալու այս ամենի միջից: