Կաթողիկոսը չի հրաժարվի, որովհետև ժողովուրդը չի թողնի

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու շուրջ զարգացող իրադարձությունները շիկանում են։ Արտաքին և ներքին ճնշումները խառնվել են՝ ձևավորելով խորամանկ ծրագիր։ Ներսի ճնշումները, արտաքին ուժերի դրդմամբ, ներկայացվում են իբր թե պայքար Եկեղեցու ոչ թե ինստիտուտի, այլ կաթողիկոսի դեմ։ Բայց իրականում այդ պայքարը ուղղված է հենց Եկեղեցու սրտին։

Այսօր, երբ կաթողիկոսը հայտարարում է, որ ինքը չի հեռանա և անգամ փակ դռների հետևից կղեկավարի Եկեղեցին, դա պարզապես անձնական համառություն չէ․ դա հայ ժողովրդի ուժերը մոբիլիզացնելու վճռական քայլ է։ Նա ժողովրդին հիշեցնում է՝ Եկեղեցին ժողովուրդն է, ոչ թե օտար հովանավորությամբ իշխանության եկած մարդիկ։

Ժողովուրդը սկսում է գիտակցել իր անցած սխալները՝ հասկանալով, որ երբ թույլ է տալիս օտար ձեռքին որոշել իր առաջնորդին, վտանգում է իր ինքնությունը։ Եվ հենց հիմա ժողովուրդը զգում է այդ վտանգը ու հավաքվում է՝ թխսի տակ, Եկեղեցու փետուրների ներքո, պաշտպանելու իր հոգևոր տունը։

Այդ միասնության խորհրդանիշը մեզ հիշեցնում է պատմությունը։ Երբեմն պատմությունը չի խոսում՝ պարզապես նայում է մեզ ու հարցնում.

«Դու՞ ես որոշում, թե ով պիտի լինի քո առաջնորդը, թե ուրիշն է որոշում քո փոխարեն»։
18-րդ դարում, երբ Հայաստանը կքված էր օտար տիրապետությունների տակ, մի ծեր ու հիվանդ, բայց հայրենասեր կաթողիկոս՝ Սիմեոն Երևանցին, որոշեց հրաժարվել գահից։ Տարիների ծանրությունից ուժերը սպառվել էին։ Նա ասաց՝
«Ես այլևս ուժ չունեմ ծառայելու»։

Բայց ժողովուրդը չթողեց, որ նա հեռանա։
Էջմիածնի դռներին հավաքվեց բազմություն, հավատացյալներն աղաչեցին, վանականները լաց եղան․
«Դու մեր սիրտն ես, մենք չենք թողնի, որ մեր սիրտը լռի»։
Եվ կաթողիկոսը մնաց գահին մինչև իր վերջին շունչը։

Նա մնաց ոչ թե իշխանությամբ, այլ ժողովրդի վստահությամբ։
Այդ պատմությունը կարծես գրված է մեր օրերի համար։ Երբ մարդիկ մտածում են, թե ամեն բան որոշվում է վերևում, եկեղեցին կամ պետությունը մի քանի դեմքերի հարց է, պատմությունը գոռում է․
«Ոչ, ժողովուրդն է ուժը։ Նա՛ է տերը իր Եկեղեցու, իր կաթողիկոսի, իր սրբազանների»։
Սիմեոն Երևանցու օրինակը հիշեցնում է՝ ժողովուրդը կարող է կանգնեցնել պատմությունը, կարող է չթողնել, որ իր կաթողիկոսը հրաժարական տա,
կարող է ստիպել իշխանություններին՝ պատասխան տալ։
Մեր անցյալը միայն ցավ չէ․ այն նաև հպարտ հիշեցում է, թե ով ենք մենք։
Եվ այսօր, երբ հարցնում ենք՝
«Իսկ մենք ի՞նչ կարող ենք անել», պատասխանը պարզ է․ կարող եք անել այն, ինչ արեց Սիմեոնի ժողովուրդը՝ չհրաժարվել առաջնորդ լինելու իր իրավունքից։
Ժողովուրդը, որը պահում է իր Եկեղեցին, պահում է նաև իր ապագան։