ԽՍՀՄ տարիներին էլ ժողովուրդը համատարած դեմ էր, բայց իշխանությունը սվիններով պահվում էր

«Հրապարակի» զրուցակիցը հրապարակախոս Արծրուն Պեպանյանն է:

- Դուք մշտապես գրում եք, որ Հայաստանը գնում է սխալ ճանապարհով: Այժմ մի շարժում է ձեւավորվել, որն իր խոսույթով նախորդ բոլոր շարժումներից տարբերվում է: Կոնսոլիդացվելու, համերաշխության, հաշտության, քաղաքական կուլտուրան բարձրացնելու կոչեր է անում Սրբազանը: Արդյոք սա այն առողջ շարժո՞ւմն է, որից կարելի է ակնկալիքներ ունենալ:

- Այո, այս շարժումն էականորեն տարբերվում է նախորդ շարժումներից: Առաջնորդը քաղաքական ուժ չէ, ես հետեւել եմ, այո, Բագրատ սրբազանի մոտեցումը մի քիչ այլ է: Եթե կարողանանք սատարել նրան, ժողովրդի մոտ կարող է մենթալիտետային փոփոխություն լինել` ինչ-որ չափով: Ես դրա կարիքը միշտ եմ զգացել, իսկ այս շարժումը տարբերվող շարժում է, եւ եթե սրբազանն ունենա անհրաժեշտ ծրագիր, ամեն ինչ կարող է հենց այդ ճանապարհով տանել: Ինձ համար իշխանություն հեռացնելը երկրորդական է, ի դեպ՝ ես գտնում եմ, որ այն շատ դժվար է: Բայց որ կարելի է հոգեւոր շարժ առաջացնել, «հոգեւոր» ասելով նկատի չունեմ կրոնական, անհրաժեշտ է:

- Բայց եթե առաջնայինն իշխանափոխությունը չէ, այդ դեպքում ո՞րն է պայքարի բուն նպատակը:

- Ինձ համար իշխանությունները միշտ ժողովրդի մենթալիտետի հետեւանքն են եղել: Եթե հեռացնենք իշխանություններին, էական ոչինչ չի փոխվելու, եթե դեռ չենք հասկացել, թե ինչու ունենք այն, ինչ ունենք այսօր: Իշխանություններին հեռացնելն առաջային չէ նաեւ այն իմաստով, որ շատ դժվար է: Ես չեմ ցանկանա, որ այս շարժումն էլ նախորդ շարժումների ճակատագրին արժանանա ու վհատություն բերի մարդկանց: Այդ առումով էլ ասում եմ, որ ոգեղեն փոփոխությունների կարիք է զգում հայ ժողովուրդն ավելի քան հազար տարի, սակայն ոչ մի անգամ այն դեռ չի իրականացվել:

- Անկախ այն բանից, թե այս իշխանություններն ում կամ ինչի հետեւանքն են, նրանք երկիրը մաս-մաս հանձնելով, տանում են կործանման: Նրանց գործողությունների արդյունքում Հայաստանը կարող է ուղղակի բլոկադայի մեջ հայտնվել` Տավուշից գյուղեր հանձնել` ոչինչ Ադրբեջանից չպահանջելով: Արդյո՞ք այսօր ամենակարեւոր հարցը նրանց հեռացումը չէ:

- Հարցը հնարավորության մեջ է, նախորդ շարժումներն էլ պակաս հզոր ու մարդաշատ չէին, սակայն տապալվեցին: Այս իշխանություններն ունեն հզոր արտաքին ուժեր` իրենց ետեւում, եւ նրանց հեռացնելը շատ դժվար է լինելու:

- Բայց մայիսի 9-ին մոտ 70 հազար մարդ հրապարակ էր դուրս եկել, դրանից շատ ավելի մեծ է դժգոհության չափը երկրում: Արդյո՞ք նախորդ շարժումներին այդքան մարդ էր պայքարի դուրս եկել:

- Դե, եթե 70 հազարը բավարար լիներ, իշխանություններն արդեն հեռացված կլինեին: Ինչքան ուզում է մարդ դուրս բերեն, եթե իշխանությունը չի ուզում հեռանալ, դրան էլ գումարած` դրսից շատ հզոր թիկունք ունի, շատ դժվար է նրանց հեռացնելը: Ես շատ եմ իմ ելույթներում ասել, որ եթե անգամ Հայաստանը մնա փակ տարածք, առանց դրսի միջամտությունների, ժողովուրդը չի կարող իր ուժերով հեռացնել իշխանություններին, որովհետեւ իշխանական ռեսուրսը բավականին շատ է:

- Այսինքն` Սերժ Սարգսյանը ցանկանո՞ւմ էր հեռանալ` 2018-ին:

- Սերժ Սարգսյանի ժամանակ այլ էր: Նա առանձնապես հզոր համաշխարհային ուժերի թիկունքը չուներ եւ հենց դրա համար էլ հեռացավ, իսկ բողոքականներն ունեին….

- Այժմ Բագրատ սրբազանը տարբեր շերտերի հետ հանդիպումներ է ունենում. բժիշկներ, իրավաբաններ, մշակութային գործիչներ, պահեստազորի սպաներ, քաղաքական գործիչներ եւ այլն: Դահլիճները լեփլեցուն են: Արդյո՞ք սա ինչ-որ բան չի նշանակում:

- Ես ապրել եմ խորհրդային տարիներին, այն ժամանակ ժողովուրդը համատարած դեմ էր ռեժիմին, բայց իշխանությունը սվիններով պահվում էր: 70 տարի շարունակ կարողացան պահել իշխանությունը: Այնպես որ, դու կարող ես դեմ լինել, բայց իշխանությունը դրանից չի ճնշվում, ավելին` ռեպրեսիվ քայլերով կարող է դեռ երկար իշխանավարել: Իմ հույսն այն է, որ գուցե այս անգամ հաջողվի առողջ զանգվածին կառուցվածքայնացնել: Մեր ժողովուրդն այսօր ուղղակի շաղված բազմություն է, որը չունի ոչ մի կառույց` հասարակական, քաղաքական, մշակութային: Իրականում ոչինչ չունի մեր ժողովուրդն այսօր` ընկած վիճակ է: Պետք է ինքնակազմակերպման պրոցես սկսվի, ես դա եմ կարեւորում: Այնպես որ, այս շարժումն էլ կարող է մարել որոշ ժամանակ անց, եթե դա տեղի չունենա: Դա էլ իր հերթին նոր խոր հիասթափության կբերի:

- Իսկ ի՞նչ անել:

- Ես` ինքս, մշակութային գործիչների հետ հանդիպման ժամանակ երկու րոպեանոց ելույթ ունեցա եւ ասացի, որ ունեմ ինքնակազմակերպման համաշխարհային փորձի ուսումնասիրությունը: Որ եթե անգամ շարժումը ժամանակի ընթացքում իր նպատակին չհասնի, չմարի, չզարգանա, իսկ ինչքան զարգանա, այնքան վերջնական նպատակին հասնելու հավանականությունը մեծանալու է: Այս շարժումն ինքնաբուխ է, նախապատրաստական գործընթացներ չի ունեցել, այս առումով ես ասել եմ, որ ունեմ առաջարկ եւ այն կարող եմ ներկայացնել, կընկալեն, թե չեն ընկալի, չգիտեմ: Ի դեպ, բոլոր շարժումների ժամանակ եմ այդ բանն ասել, բայց մշտապես մեկ խնդիր է դրված եղել՝ հեռացնել իշխանություններին: Այդպես մեռան շարժումները, իսկ հետեւանքները հայտնի են:
- Բայց երկրի անվտանգությունն է կասկածի տակ դրված, գուցե իսկապես չկա ժամանակ: Ինչպե՞ս եք այս խնդրի լուծումը տեսնում:
- Եթե աշխարհի հզոր ուժերից մեկն իսկապես սրտացավորեն չցանկանա օգնել մեզ, ապա մենք մեր ուժերով համարյա թե ոչինչ չենք կարող անել: Այն ուժերը, որոնք այստեղ ծրագրեր ունեն, շատ հզոր են: