«Հրապարակ»․ Փաշինյանն այնպիսի գորովանքով էր Վենսին նայում, կարծես նա եկել էր ընտրություններում իր հաղթանակի մասին հայտնելու

ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի՝ Հայաստան այցին ընդառաջ, բուռն սպասումներ էին գեներացվում հատկապես իշխանական եւ մերձիշխանական շրջանակներում։

Ու մինչ արեւմտամետները լեգենդներ էին հյուսում այս այցի եւ Հայաստանին սպասվելիք «փրկության» մասին՝ հայտարարելով, որ սկիզբ է դրվելու Թրամփի ուղու գործարկմանը, ու դեպի Հայաստան են հոսելու միլիարդավոր դոլարներ, Վենսի այցից հինգ պակաս համացանցում լայն տարածում գտավ Պետդեպարտամենտի նախկին աշխատակից, «Պատուհան դեպի Եվրասիա» վերլուծական բլոգի հեղինակ Փոլ Գոբլի սկանդալային հարցազրույցը, որում նա բացահայտում է այցի որոշ տողատակեր։

Այդպիսով, ըստ Գոբլի, Միացյալ Նահանգների իրական նպատակը մեր տարածաշրջանում հակաիրանական առանցքի ձեւավորումն է, ինչպես նաեւ՝ Ռուսաստանի եւ Չինաստանի ազդեցության հնարավոր նվազեցումը։ Գոբլն ակնհայտորեն դրական է արտահայտվում Ադրբեջանի վերաբերյալ՝ նշելով, որ Միացյալ Նահանգներն այժմ Ադրբեջանը դիտարկում է որպես ուժ, որի հետ անհրաժեշտ է հաշվի նստել Հարավային Կովկասում, եւ որ ԱՄՆ-ն այլեւս չի ընկալում Ադրբեջանը որպես նախկին խորհրդային տարածքի մաս։ Փոխարենը՝ Հայաստանի դերն այցի շրջանակներում երկրորդական է։ Ջեյ Դի Վենսի այցը Երեւան ավելի շուտ քաղաքական ազդակ է, որ Միացյալ Նահանգները չի հեռանում Հայաստանի օրակարգից, ինչը հատկապես կարեւոր է առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների ֆոնին։

Այցը Հայաստանի համար նաեւ քաղաքական «ապահովագրող» գործոն է՝ ուղղված ներքին կայունության պահպանմանը եւ ռուսական ազդեցության հետագա նահանջին։ Կարճ ասած, Վենսի երեւանյան այցը, ըստ Գոբլի տրամաբանության, ավելի շատ աջակցություն է Փաշինյանի թիմին՝ Ազգային ժողովի ընտրություններին ընդառաջ․ «Կարծում եմ, որ դա աջակցություն է: Կարող էր այնպես լինել, որ Ջեյ Դի Վենսն այցելեր միայն Բաքու: Կօգտագործի՞ արդյոք Փաշինյանը դա ընտրություններում՝ իր հնարավորությունները բարձրացնելու նպատակով՝ անկասկած: Նա հսկայական խնդիրներ ունի երկրում: Նա կոնֆլիկտի մեջ է Եկեղեցու հետ, որն ավելի բարեկամական է Մոսկվայի նկատմամբ, քան ինքը: Նա խնդիր ունի Ղարաբաղի փախստականների հետ: Հայաստանն ունի տարատեսակ տնտեսական խնդիրներ, եւ ամերիկացիները, վստահաբար, կարող են օգնել այդ հարցերում»:

Եվ այն, թե ինչպիսի անթաքույց հրճվանքով դիմավորեցին Վենսին, ինչ լայն ժպիտով ու գորովանքով էր նրան նայում Փաշինյանը նախագահականում ընդունելիս, ինչպես էին բարձրաստիճան պաշտոնյաների մի ամբողջ խուռներամ շտապել օդանավակայան` խախտելով անգամ արարողակարգը, խոսում էր հենց այդ մասին, որ ՔՊ-ն համարում է՝ Վենսը եկավ, իր հետ ՔՊ-ի վերընտրվելու երաշխիքը բերեց: Բայց այդ նույն դիմավորման արարողությունը նաեւ ի ցույց դրեց մեր իշխանությունների փնթիությունն ու թափթփվածությունը. անհասկանալի մեծ թվով մարդիկ՝ օդանավակայանի տարածքում, դեսուդեն գնացող մարդիկ, անգամ պատվո պահակախմբի անհասկանալի շարք, օդանավից իջնող Վենսին ու իր ընտանիքին դիմավորողների անկազմակերպ խառնամբոխ: Կարելի է կարծել, այս իշխանության ներկայացուցիչներն այլ պետություններ երբեւէ չեն այցելել, այդ այցերի տարրական արարողակարգը չեն կարողանում ապահովել: Փոխարենը՝ ողջ մայրաքաղաքը կաթվածահար էին արել, ինչ է թե՝ մի օրով մի ամերիկացի պաշտոնյա է Հայաստան եկել:

ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշ­տոնյայի՝ Հայաստան այցը ոգեւորել էր նաեւ հայաստանյան ընդդիմությանը․ երեկ կեսօրից, իրար հերթ չտալով, տարբեր ուժեր կոչ-հայտարարություններ, բաց նամակներ էին հասցեագրում ԱՄՆ փոխնախագահին՝ նրա ուշադրությունը հրավիրելով Բաքվում պահվող հայ պատանդների ազատ արձակման հարցին, կոչ էին անում Հայաստանի իշխանությունների հետ հանդիպման ժամանակ բարձրացնել ապօրինի հետապնդումների ենթարկվող Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հոգեւորականների, ինչպես նաեւ՝ քաղաքական հալածանքների ենթարկվող այլ անձանց հարցերը։

ԱՄՆ փոխնախագահի` նախագահական նստավայր ժամանելուց մի քանի ժամ առաջ Բաղրամյան պողոտայում ուղղակի արտակարգ դրություն էր հայտարարվել, ոստիկանական մեծաթիվ խմբեր էին կուտակել, որոնք հետ էին մղում նախագահականի առջեւ բողոքի ակցիայի դուրս եկած 44-օրյա պատերազմի զոհերի ծնողներին ու հարազատներին, վտարանդի արցախցիներին, քաղաքական գործիչներին, որոնց գլխավոր պահանջը Բաքվում պահվող պատանդների վերադարձն էր։ Վենսին օդանավակայանում դիմավորելու, ապա ուղեկցելու, նախագահականում ընդունելու կադրերից խեղճություն էր ծորում: ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաները, որոնք առավոտից երեկո թմբկահարում են ՀՀ ինքնիշխանության մասին, ցույց տվեցին, որ դեմ չեն վասալ լինելուն, միայն ոչ թե Ռուսաստանի, այլ՝ ԱՄՆ-ի վասալը: Բարձրաստիճան պաշտոնյաները քիչ էր մնում բարձրանային ինքնաթիռ եւ գրկած իջեցնեին Վենսին։ Դիմավորողների թվում էին ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, փոխարտգործնախարար Վահան Կոստանյանը, Երեւանի քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը, ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Նարեկ Մկրտչյանը, ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը։

Մենք կհետեւենք նաեւ Ադրբեջանում Վենսի ընդունելությանը եւ այցի ընթացքին՝ հասկանալու, թե ով ինչ բնույթի հարաբերություններ է կառուցում եւ ով է ինքնիշխան, ով` վասալության հակված:

Շարունակելի