Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 23.Հոկտեմբեր.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
«Երևան` խելացի քաղաք» ռազմավարական ծրագրի իրա... Ռադիոհաղորդավարուհու առողջական վիճակը գնահատվ... Իսկ դու որտե՞ղ ես Նախարարը պահանջել է առանձնահատուկ ուշադրությո... Վալերի Միրզոյանը անհարգալից վերաբերմունք է դր... Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը կմասնակցի Երևանում... Կոչ ենք անում ուշադրություն հրավիրելու համար․... Նախագահն ընդունել է Մխիթարյան միաբանության քա... Բացահայտվել են սուտ մատնության նոր դեպքեր. պա... ԱՄՆ-ն ռմբակոծել է Ռաքան, ինչպես ժամանակին Դրե... Հայաստանում կա ազատագրման և ազգային պետությու... Արմավիրցիները քարերով փակել են ճանապարհը, փոխ... Հոգևոր Հայաստանի հայտարարություն-կոչը Դոնալդ Թրամփը թույլ չի տվել Ջիմմի Քարտերին խո... Civil Voice ՀԿ-ն դիմում է Կառավարությանը «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի լրագրողի վրա հարձակո... Երևանի Թումանյան փողոցի բնակարաններից մեկում ... Արդյոք Դոնալդ Թրամփը մարքսիստ է Վթարի հետևանքով մահացել է զինծառայող ՀԱՄԱՍ-ը երբեք չի խզի հարաբերություններն Իրանի...
Ամենաընթերցված լուրերը
«Երևան` խելացի քաղաք» ռազմավարական ծրագրի իրա... Ռադիոհաղորդավարուհու առողջական վիճակը գնահատվ... Իսկ դու որտե՞ղ ես Նախարարը պահանջել է առանձնահատուկ ուշադրությո... Վալերի Միրզոյանը անհարգալից վերաբերմունք է դր... Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը կմասնակցի Երևանում... Կոչ ենք անում ուշադրություն հրավիրելու համար․... Նախագահն ընդունել է Մխիթարյան միաբանության քա... Բացահայտվել են սուտ մատնության նոր դեպքեր. պա... ԱՄՆ-ն ռմբակոծել է Ռաքան, ինչպես ժամանակին Դրե... Հայաստանում կա ազատագրման և ազգային պետությու... Արմավիրցիները քարերով փակել են ճանապարհը, փոխ... Հոգևոր Հայաստանի հայտարարություն-կոչը Դոնալդ Թրամփը թույլ չի տվել Ջիմմի Քարտերին խո... Civil Voice ՀԿ-ն դիմում է Կառավարությանը «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի լրագրողի վրա հարձակո... Երևանի Թումանյան փողոցի բնակարաններից մեկում ... Արդյոք Դոնալդ Թրամփը մարքսիստ է Վթարի հետևանքով մահացել է զինծառայող ՀԱՄԱՍ-ը երբեք չի խզի հարաբերություններն Իրանի... Փլուզում Լոռիի հանքերից մեկում. կա զոհ Հայաստանում որևէ ամենալավ օրենք անգամ չի կարո... Դատապարտյալը պնդում է, որ ՔԿՀ աշխատակիցները խ... Բանտից փախուստ Ադրբեջանում Գաղտնի գործարք է տեղի ունեցել Իսրայելի իշխանո... «Իգլայի» գործով ամբաստանյալը հայտնել է, որ այ... 5-րդ հարկից ընկած կինը կոմայից դուրս է եկել, ... Այդ դեպքում ինչի՞ համար է նախարարի պաշտոնը. տ... Արտագաղթի շարժ եմ նկատում, 14 տարեկան տղան ար... No parking ! (տեսանյութ) Գնում են մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա, հետո զբ... Իսրայելում գործող բանակի գեներալի են ձերբակալ... Որոշ մասնագիտությունների դեպքում տարկետում հն... Արցախի ՊՆ-ն հրապարակել է Ադրբեջանի զինուժի կո... FAST-ը դռներ է բացում երիտասարդ գիտնականների ... Բեռլինում հակառասիստական ակցիա է տեղի ունեցել... «Անհասկանալի ֆլեշմոբ» Հայաստանի մասին․ ֆոտո Ներսես Պողոսյանը դադարեցրել է հացադուլը Ով երաժշտությունը պատվիրում ա, նա էլ տանցուետ... Սլովենիան նոր նախագահ կունենա Անձնագրում օտարերկրյա պետությունում վավերական... «Վրացական երազանքը» հաղթել է Վրաստանի ՏԻՄ ընտ... Փրկարարները ննջասենյակի անկողնում դի են հայտն... Իտալիայում Վենետոն եւ Լոմբարդիան հանրաքվե են ... Շուշան Պետրոսյանի ֆեյսբուքյան էջն ուրիշ է․․․ ... Ողբերգական ավտովթար Ռուսաստանում Ավտոմեքենան ընկել է ձորը Արմեն Ամիրյանն անդրադարձել է Վահան Արծրունու ... Ժամկետային զինծառայող Չապլին Մարգարյանի մահվա... Ադրբեջանի զինուժը կիրառել է «Սպայկ» հրթիռներ ...
Հարցում

ՄԻԱՎ-ով ապրող ՏՍՏ-ները, նրանց հարաբերություններն ու զզվանքի հասնող բժշկական ստուգումները | գաղտնի ձայնագրություն

Հայաստանում ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանցից քչերն են բացահայտում իրենց կարգավիճակը, այն դեռեւս տաբու է մեր հասարակությունում: Իսկ տղամարդկանց հետ սեռահարաբերվող տղամարդկանց (ՏՍՏ) համար կրկնակի դժվար է խոսել իրենց սեռականության եւ առողջական խնդիրների մասին՝ նույնիսկ բժիշկների հետ:
«Առաջին համաճարակաբանը, որ իմացավ տղամարդու հետ եմ սեռահարաբերվում, նորմալ էլ վերաբերվում էր ինձ, իսկ երկրորդը զզվանքով էր շփվում հետս»,- Արշակը (անունը փոխված է) այն քչերից է, ով ոչ միայն բժիշկներին, այլեւ լրագրողին է պատմում իր սեռական վարքագծի մասին: Նրա մոտ անցած տարի է ՄԻԱՎ հայտնաբերվել եւ երիտասարդ տղամարդը բժշկից չի թաքցրել իր սեռական նախընտրությունները:
«Երբ գնում ես բժշկի մոտ, դու վստահ չես, թե նա ինչպես կվերաբերվի քեզ, եթե իրեն ասես, որ տղամարդու հետ ես սեռական հարաբերություններ ունենում: Բայց բժիշկը պետք է դա իմանա, որպեսզի կարողանա ճիշտ խորհուրդներ տալ քեզ»,- ասում է Արշակը:

Նրա խոսքերը հաստատում է բժիշկ-սեռավարակաբան Հովհաննես Հովհաննիսյանը. «Ես գիտեմ դեպքեր, երբ բժիշկը հրաժարվել է սպասարկել տղամարդ այցելուին, երբ պարզել է, որ նա սեռական հարաբերություն է ունենում տղամարդու հետ: Մի քանի դեպքերում անձամբ եմ զանգել բժիշկներին, խնդրել եմ, որ մի կողմ դնեն իրենց նախապաշարմունքները եւ բժշկական օգնություն ցույց տան այդ անձանց»:
Հովհաննիսյանը, սակայն, չի ցանկանում մեղադրել բժիշկներին, ասում է, որ ոչ բոլորն են հեշտությամբ հաղթահարում իրենց կարծրատիպերն ու նախապաշարմունքները: «Բժիշկն էլ մարդ է, իր մոտ գալիս է մի մարդ, որի մասին հասարակությունը միշտ բացասական է խոսել, բժիշկը նրա հետ աշխատելու համար պետք է հաղթահարի իր ներքին բարիերները, իսկ դա հեշտ չէ»:

Երեւանի պետական բժշկական համալսարանի դասախոս Հովհաննես Հովհաննիսյանը ՏՍՏ համայնքի ներկայացուցիչների հետ սկսել է աշխատել 2005 թվականից. «Շատ լավ եմ հիշում այդ օրը. ես չգիտեի՝ ինչպիսի մարդկանց էի հանդիպելու, իրենք ինչ հարցեր կարող են տալ: Հետո ես հասկացա, որ իրենք այն նույն հարցերն են տալիս, ինչ բոլորը: Բայց մեզ չեն սովորեցրել ոչինչ ՏՍՏ-ների մասին, այն տարիներին, երբ մենք սովորում էինք, ընդհանրապես չէր խոսվում այդ երեւույթի մասին»,- նշում է Հովհաննիսյանը:
ՏՍՏ-ներին հաճախ շփոթում են նույնասեռականների հետ. սակայն ոչ բոլոր ՏՍՏ-ներն են, որ ունեն հոմոսեքսուալ կողմնորոշում: Սեռական վարքագծի եւ կողմնորոշման տարբերություններն է բացատրում «Հանրային տեղեկատվություն եւ գիտելիքի կարիք» հասարակական կազմակերպության հոգեբան Լիլիթ Ավետիսյանը. «Սեռական կողմնորոշումը մարդու սեռական գրավչությունն է, հոգեւոր-ռոմանտիկ զգացմունքները այլ անհատի նկատմամբ: Երբ անձը նման զգացմունքներ ունի նույն սեռի հանդեպ, նշանակում է նա ունի նույնասեռական կողմնորոշում: Սակայն անձը կարող է սեռական հարաբերություն ունենալ նույն սեռի ներկայացուցչի հետ՝ առանց որեւէ գրավչության կամ հոգեւոր զգացմունքների նրա նկատմամբ, այսինքն՝ սեռական կողմնորոշումը երբեմն չի համապատասխանում սեռական վարքագծին»:

Ավետիսյանի խոսքով՝ ոչ բոլոր ՏՍՏ-ներն են նույնասեռական կողմնորոշմամբ: «Հետերոսեքսուալ տղամարդիկ կարող են սեռական հարաբերություն ունենալ տղամարդկանց հետ, դա հաճախ է պատահում հատկապես փակ համակարգերում՝ քրեակատարողական հիմնարկներում, բանակում, երբ հակառակ սեռի ներկայացուցիչներն այդ տղամարդկանց համար հասանելի չեն»,- ասում է հոգեբանը:
«Հասարակությունը պետք է գիտակցի, որ ՏՍՏ-ներին արդյունավետ բժշկական օգնություն ցուցաբերելը բոլորիս շահերից է բխում, քանի որ տղամարդկանց հետ սեռահարաբերվող տղամարդկանցից շատերը ամուսնացած են, ունեն զուգնըկերուհիներ: Սա փակ շղթա չէ, ուստի մենք պետք է կանխարգելենք վարակի տարածումը»,- ասում է «Իրական աշխարհ, իրական մարդիկ» հասարակական կազմակերպության համակորգող Հովհաննես Մադոյանը:

Նրա խոսքերը հաստատում է բժշիկը՝ թղթի վրա մեկը մյուսի մեջ երեք շրջանակներ գծելով: «Առաջին փոքր շրջանակում ՏՍՏ-ներն են, սա փոքր համայնք է, երկրորդ շրջանակում փոխանցող խումբն է, իսկ երրորդ՝ ամենամեծում, մենք բոլորս ենք: ՏՍՏ-ները փակ համայնք չեն, կան փոխանցողների խումբ, որոնց միջոցով ՏՍՏ-ների սեռավարակները կարող են փոխանցվել մեզ բոլորիս»,- նշում է Հովհաննիսյանը:
Ըստ ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնի տվյալների՝ Հայաստանում ՄԻԱՎ-ի փոխանցման ուղիներից միայն 2.5%-ն է եղել հոմոսեքսուալ սեռական հարաբերության միջոցով: Այս տվյալը, սակայն, չի արտացոլում իրական պատկերը. «ՄԻԱՎ-ով ապրողներից շատերը թաքցնում են, որ հոմոսեքսուալ կապի միջոցով է իրենց փոխանցվել վարակը, այնպես որ մենք այսօր իրական վիճակագրություն այս առումով չունենք»,- ասում է Հովհաննես Մադոյանը:

Հովհաննես Մադոյանը կարեւորում է բժշկին սեռական վարքագծի մասին պատմելը. «Եթե բժիշկը տեղյակ է իր այցելուի սեռական վարքագծի մասին, նա հասկանում է առանձնահատկությունները եւ դրանցից ելնելով է իրականացնում խորհրդակցությունն ու բուժումը»:
Բժիշկ Հովհաննիսյանն էլ նշում է, որ իրենց այցելուներին սեռական վարքագծի վերաբերյալ հարցեր ուղղելը զուտ նրա համար է, որպեսզի հետագայում ճիշտ խորհրդակցություն տրվի եւ համապատասխան բուժում նշանակվի: «Բժշկի տված հարցերը կարող է տհաճ լինել այցելուի համար, բայց նա պետք է հասկանա, որ այդ հարցերը տրվում են իրեն ավելի արդյունավետ օգնություն ցուցաբերելու համար»:
Այնուամենայնիվ, ՏՍՏ-ներից շատերը դեռ պատրաստ չեն բուժհիմնարկներում բացահայտել իրենց սեռական վարքագիծը կամ կողմնորոշումը, քանի որ մտավախություն ունեն, որ կարող են արժանանալ բացասական վերաբերմունքի:

Հասկանալու համար, թե ինչպիսի վերաբերմունքի կարող է արժանանալ ՏՍՏ-ն, եթե ՄԻԱՎ-ի հետազոտության դիմելիս բացահայտի իր սեռական վարքագիծը, այցելեցի ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման Հանրապետական կենտրոն: Նախնական խորհրդակցության ժամանակ խորհրդատուին ասացի, որ ցանկանում եմ հետազոտվել, քանի որ սեռական հարաբերություն եմ ունեցել տղամարդու հետ եւ կասկածներ ունեմ, որ ինձ մոտ կարող է ՄԻԱՎ հայտնաբերվել: Խորհրդատուի վերաբերմունքն իմ նկատմամբ չփոխվեց, նա նույնիսկ դեմքի արտահայտությամբ կամ ձայնի երանգով զգացնել չտվեց, որ իմ հայտնած տեղեկատվությունը զարմանալի կամ տհաճ է իր համար: Նշենք, որ խորհրդատուն տեղյակ չէր, որ զրուցում է լրագրողի հետ, իսկ ձայնագրությունը գաղտնի է եղել: Սակայն երկրորդ այցելության ժամանակ ես տեղեկացրի կենտրոնի խորհրդատուին գաղտնի ձայնագրության մասին եւ այն հրապարակելու թույլտվություն ստացա:

ՏՍՏ-ները նման հանդուրժողական վերաբերմունքի, սակայն, ոչ բոլոր բժշկական հաստատություններում են արժանանում: Փորձագետները նշում են, որ բժիշկներն ու բուժշախատողները տարբեր մոտեցումներ ունեն տղամարդկանց հետ սեռահարաբերվող տղամարդկանց նկատմամբ՝ հանդուրժողականությունից մինչեւ զզվանք:
«Անկախ ամեն ինչից, բժիշկը պետք է հասկանա, որ իր համար կարեւորը մարդու առողջությունն է՝ անկախ նրա ազգային, կրոնական կամ սեռական կողմնորոշումից»,- շեշտում է բժիշկ Հովհաննես Հովհաննիսյանը:

ՀԳ – ՁԻԱՀ-ի, տուբերկուլոզի և մալարիայի դեմ պայքարի Գլոբալ հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ Հայաստանում իրականացվում է ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման ծրագիր, որի շրջանակներում մարդիկ անվճար հետազոտվում են եւ եթե նրանց մոտ հայտնաբերվում է ՄԻԱՎ-ի ախտանիշ, հետագա խորհրդակցությունները, բուժումն ու դեղորայքը տրամադրվում է անվճար: Սակայն ծրագրում ներառված չէ ՄԻԱՎ-ով ապրող ՏՍՏ-ների նկատմամբ խտրական վերաբերմունքի բացառումը: Գլոբալ հիմնադրամի կողմից ստացված դրամական միջոցները կառավարում է «Առաքելություն Արեւելք» մարդասիրական օգնության կազմակերպության հայաստանյան մասնաճյուղը: Կազմակերպությունից մեզ տեղեկացրին, որ թեեւ իրենք դեմ են խտրականության ցանկացած դրսեւորման, այնուամենայնիվ, ծրագրում ներառված չէ մարդու իրավունքների պաշտպանության կոմպոնենտը, ուստի իրենք այդ ուղղությամբ առանձին աշխատանք չեն տանում:

 

Արման Ղարիբյան 

Լուսանկարը՝ Նվարդ Մարգարյանի

 

Դիտվել է 1168 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan