Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 24.Մայիս.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
ԱՄՆ-ը կավելացնի Պետդեպարտամենտի գծով հատկացու... Իտալիան G7-ի գագաթաժողովի շեմին կուժեղացնի հա... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ մայիսի 24-ի համար ԱՄՆ-ում տեղեկություններ չունեն, որ Իրանը ձգտո... Ամենաանկանխատեսելի երկիրը՝ ԱՄՆ. Մարիա Զախարով... Ֆրանսիայում կուժեղացվեն անվտանգության միջոցառ... Նավթի գինը համաշխարհային շուկայում տատանվում ... Թրամփը ժամանել է Իտալիա Արևմուտքը չի ընդունում, որ իր դեմ իրականում Ի... ԶԼՄ-ները ճշտել են Մանչեսթերում ահաբեկչություն... ԵԽ Գլխավոր քարտուղարը շոկի մեջ է Մանչեսթերում... Ես էլ չեմ զբաղվում քաղաքականությամբ․ Տիգրան Կ... Իրանը պետք է շնորհակալ լինի Օբամային. Դոնալդ ... Ամերիկացին փորձել է գաղտնի տեղեկությունների փ... ԻՊ շտաբը տարհանվել է գրեթե ազատագրված Մոսուլի... Պուտինի և Դուտերտեի հանդիպումը տեղի կունենա ո... Զովունիում ցուլը փախել էր գոմից (լրացված) Էականն այն է, թե ինչ պատվեր է տրված դատավորին... Բացահայտվել է գողության 16 դեպք
Ամենաընթերցված լուրերը
Ամենաանկանխատեսելի երկիրը՝ ԱՄՆ. Մարիա Զախարով... Ֆրանսիայում կուժեղացվեն անվտանգության միջոցառ... Նավթի գինը համաշխարհային շուկայում տատանվում ... Թրամփը ժամանել է Իտալիա Արևմուտքը չի ընդունում, որ իր դեմ իրականում Ի... ԶԼՄ-ները ճշտել են Մանչեսթերում ահաբեկչություն... ԵԽ Գլխավոր քարտուղարը շոկի մեջ է Մանչեսթերում... Ես էլ չեմ զբաղվում քաղաքականությամբ․ Տիգրան Կ... Իրանը պետք է շնորհակալ լինի Օբամային. Դոնալդ ... Ամերիկացին փորձել է գաղտնի տեղեկությունների փ... ԻՊ շտաբը տարհանվել է գրեթե ազատագրված Մոսուլի... Պուտինի և Դուտերտեի հանդիպումը տեղի կունենա ո... Զովունիում ցուլը փախել էր գոմից (լրացված) Էականն այն է, թե ինչ պատվեր է տրված դատավորին... Բացահայտվել է գողության 16 դեպք Հարուցվել է քրեական գործ՝ մոր կողմից նորածին ... Արիանա Գրանդեն իր համերգի ժամանակ իրականացված... Գեներալի որդին սպառնացե՞լ է. տուժողն ու վկան ... Թրամփը ժամանել է Պաղեստին Գրքի եւ հրատարակչական գործի կենտրոնի գոյությո... Ոստիկանությունը շնորհավորում է շրջանավարտների... Հաց բերողի արձանը, եթե անգամ չփոխվեն էլ իշխան... Դոնալդ Թրամփը ցավակցել է բրիտանացի ժողովրդին ... ՀՀԿ-ում փնտրում են իրենց դեմ քվեարկողներին Պետք է բարձրացնել Հայաստանի մշակութային ճանաչ... Նախագահ Սերժ Սարգսյանին իր հավատարմագրերն է հ... Թեժ հուլիս՝ Գյումրիում ԵՄ-ն պատասխան հարված կհասցնի ահաբեկչությանը. ... Կյանքի կանոններ Նիկոլայ 2-րդ կայսրից․ Ավելի լ... Լոնդոնում տարհանում են երկաթուղային կայարանը ... Էդվարդ Նալբանդյանը կայցելի Մադրիդ Գյումրեցի 2-ամյա փոքրիկի մահվան մասին Ավստրիա... Ոստիկանները հայտնաբերել են նորածնի դին պոլիէթ... ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ ԲԱՆԿՆ ընդլայնում է իրական... Բրիտանական ֆունտն էժանացել է Մանչեսթերյան պայ... Եթե միակ այլընտրանքային լեգիտիմ պրոցեսը մեր ե... Հայաստանը գրավիչ և հյուրընկալ է, բայց ոչ մատչ... Հովհաննես Հովսեփյանին նորից նշանակեցին նախագա... Տաջիկստանն հրաժարվել է մասնակցել ԵԱՀԿ կոնֆերա... «Ցամաքող Երևան» շարքից 12-րդ դասարանը կավարտեն 19.618 աշակերտներ Քաղաքապետը միայն իր տուն տանող ճանապարհն է աս... Հաց բերողի արձանը՝ սրբատեղի Ավտոմեքենան ընկել է ձորը Թուրքիայի վարչապետը Վրաստանում է Աշխատավայր՝ հեծանիվով Ընդունվել է ՍՏՀԿ համաժողովի ամփոփիչ հայտարարո... Մոխրամանը սննդի հետ շփվող նյո՞ւթ է կամ՝ ինչո՞... Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Միաց... Վարչապետն ընդունել է գերմանական Mangold Consu...
Հարցում

Քաղաքագրություն. Բնակչության սովորույթները

Ազգագրական եւ պատմական տեսակետից հետաքրքրություն են ներկայացնում քաղաքի բնակչության՝ տնտեսության հետ կապված սովորույթները: Մանկական «Աղբիւր» ամսագրի 1902 թվականի համարներից մեկում նկարագրված են Հին Երեւանի կանանց սովորույթները ձմեռվա համար պաշարեղեն պատրաստելու գործում: Այնտեղ ասված է, որ երեւանցի կանայք սովորություն են ունեցել ձմռանն օգտագործելու համար պատրաստել սուջուխ, ալանի, չորացրած մրգեր, լավաշ, հաց, աղ դրած կողակ, զանազան թթուներ, մուրաբաներ, պանիր ու յուղ, խաղողի, դեղձի ու խնձորի կախաններ, կտրել են արշտա (տնական մակարոն) եւ այլն: 

Ճիշտ է, որ սովորությունները վերաբերում են 20-րդ դարի սկզբների Երեւանին, սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ դրանք գալիս էին հնից: Սովորությունները ձեւավորվում են երկար ժամանակաշրջանում եւ իրենց գոյությունը պահպանում են շատ երկար: Այնպես որ, երեւանցի կանանց սովորությունները գոյություն ունեին նաեւ նախկին ժամանակներում՝ մեզ հետաքրքրող դարերում: Իսկ այդ ցույց է տալիս, որ Երեւան քաղաքն ուներ բավականին զարգացած գյուղատնտեսություն՝ այստեղ եղած տնտեսական սովորություններն էլ իրենց զգալի մասով նման էին գյուղական վայրերի բնակիչների սովորույթներին:

Պակաս կարեւոր չեն եղել նաեւ Հին Երեւանի ընտանեկան-իրավական սովորությունները, որոնք նմանության շատ գծեր ունեին Ջավախքի, Լոռու եւ այլ գավառների բնակիչների համանման սովորությունների հետ: Դրանցում եւ Երեւանի գավառում տան մեծը եւ գլխավորը համարվում էր հայրը: Նրա մահից հետո տան մեծի իրավունքն անցնում էր ավագ որդուն, որը, սակայն, լուրջ ու ծանր գործերում պետք է խորհրդակցեր իր չափահաս եղբայրների հետ: Նա համարվում էր ընտանիքի անշարժ եւ շարժական ամբողջ գույքի ու բոլոր գործերի կարգադրիչը, բայց պետք է զգուշանար իր անձնական ծախսերից, որովհետեւ դրա պատճառով կարող էր անհամաձայնություն առաջանալ մյուս եղբայրների միջեւ: Թե՛ Ջավախքում ու Լոռիում եւ թե՛ Երեւանի գավառում գերդաստանի հայրը ծերանալով ու գործից ետ քաշվելով, հետզհետե կորցնում էր իշխանությունը, նրան աստիճանաբար փոխարինում էր ավագ որդին, իսկ ինքը մնում էր որպես, փաստորեն, սոսկ խորհրդատու: Նույնանման իրավական-ընտանեկան սովորություններ գոյություն ունեին նաեւ Երեւան քաղաքում, բայց քաղաքային բնակչության կյանքին հատուկ որոշ առանձնահատկություններով հանդերձ:

Ո՛չ մեր մատենագիրների ու ժամանակագիրների եւ ո՛չ էլ եվրոպական ճանապարհորդների մոտ չենք հանդիպում նույնիսկ հեռավոր ակնարկներ Հին Երեւանի հայերի հարբեցողության մասին: Թիֆլիսահայերի կյանքի մի քանի սովորությունների մասին խոսելիս Խաչատուր Աբովյանը գրում է, որ սովորությունը նրանց օժտել է… ոգելից խմիչքները տանելու մի անըմբռնելի ուժով: Նրանք սեղանից ելնում են այնքան խոհեմ, այնքան զվարթ, որ կարծես ոչինչ խմած չլինեն: Միայն նրանց այտերի վրա խաղում է գինու կարմրությունը… Վրացին կամ հայը, եթե ոչինչ չունի, ապա չի խմում կամ եթե խմի էլ, նա հարբած չէ, այլ զվարթ ու կայտառ: Երբեք չեք տեսնի այստեղ, նույնիսկ հասարակ մարդկանց մեջ, որ փողոցում պառկած լինեն, բայց, ընդհակառակը, որքան հաճախակի կհանդիպեք քաղաքակիրթ երկրներում այնպիսի մարդկանց, որոնք չգիտեն նույնիսկ, թե որտեղ է իրենց գլուխը եւ որտեղ՝ իրենց կոշիկները: Ես այս ասում եմ ի զգուշություն այն հիրավի անփորձ եվրոպացիների, որոնք անխղճորեն հարձակվում են իմ հայրենակիցների վրա, առանց նախապես մտածելու այն մասին, թե ինչ է կատարվում իրենց հայրենիքում:
Այդպիսին էին նաեւ Հին Երեւանի հայերը: Նրանք իրենց ընտիր խաղողից պատրաստած թունդ գինիների մի զգալի մասն օգտագործում էին իրենք՝ հարսանիքների, թաղման, մկրտության, տարելիցների, կրոնական զանազան տոների ժամանակ, ուրախության եւ վշտի պահերին: Գինով էր շաղախվում նշխարը: Գինին հայերի, այդ թվում եւ Հին Երեւանի հայերի մոտ ամենատարածված ոգելից խմիչքն էր: Նրա զորության, զվարթացնող եւ ուրախացնող անզուգական հատկությունների մասին մեր ժողովուրդն ու նրա բանաստեղծները, գրողները, աշուղները ձոնել են խայամական բազմաթիվ քերթվածքներ եւ երգեր: Բայց հայերը երբեք չեն չարաշահել գինու նկատմամբ իրենց դիմացկունությունը: Հին Երեւանի կեղտոտ, փոշոտ ու անբարեկարգ փողոցներում, այնուամենայնիվ, հարբած ու թավալված մարդիկ չկային:
Թ. Խ. Հակոբյան՝ «Երեւանի պատմությունը»

Պատրաստեց Արամ ՊԱՉՅԱՆԸ

Դիտվել է 395 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan