Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 22.Սեպտեմբեր.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
«Արմավիր» ՔԿՀ-ի կալանավորին սպանելու փորձի դե... Զոռբայությունը հաղթեց Վարչապետը նոր նշանակում է կատարել Վարչապետն այլ բան է հանձնարարել․ նախարարը՝ ռո... Ասեց՝ «վեշ» պետք ա դնի, ես էլ բանալին տվեցի ո... Բաքվի լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում... Լակոտ, ես բանուգործ չունե՞մ, քո հետեւից ընկնե... Շիրխանյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատացել է ՀՀ ազգային հերոսների դինամիկան «Վերնիսաժ»-ի մոտ տեղի ունեցած սպանության համա... Հալեպում սկաուտներին գոյապայքարի հմտություննե... Նոր սոցփաթեթով պետական ծառայողն իր ցանկությամ... Պետական ծառայողը կարող է հրաժարվել նաեւ բուժհ... Ո՞ւմ պատճառով է «Պոբեդա»-ն հարկադրյալ վայրէջք... Ես ամեն ինչ էլ կիսում եմ Դրամական պարգև՝ գորիսեցի վետերաններին Ես համարյա տնական հագուստով էի, մի քիչ անհարմ... Ես նախանձ մարդ չեմ, բայց… Պարգեւատրվածների մեջ է նաեւ Երեւանի ոստիկանապ... Ինձ համար անընդունելի իշխանությունից ոչ մի կո...
Ամենաընթերցված լուրերը
«Արմավիր» ՔԿՀ-ի կալանավորին սպանելու փորձի դե... Զոռբայությունը հաղթեց Վարչապետը նոր նշանակում է կատարել Վարչապետն այլ բան է հանձնարարել․ նախարարը՝ ռո... Ասեց՝ «վեշ» պետք ա դնի, ես էլ բանալին տվեցի ո... Բաքվի լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում... Լակոտ, ես բանուգործ չունե՞մ, քո հետեւից ընկնե... Շիրխանյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատացել է ՀՀ ազգային հերոսների դինամիկան «Վերնիսաժ»-ի մոտ տեղի ունեցած սպանության համա... Հալեպում սկաուտներին գոյապայքարի հմտություննե... Նոր սոցփաթեթով պետական ծառայողն իր ցանկությամ... Պետական ծառայողը կարող է հրաժարվել նաեւ բուժհ... Ո՞ւմ պատճառով է «Պոբեդա»-ն հարկադրյալ վայրէջք... Ես ամեն ինչ էլ կիսում եմ Դրամական պարգև՝ գորիսեցի վետերաններին Ես համարյա տնական հագուստով էի, մի քիչ անհարմ... Ես նախանձ մարդ չեմ, բայց… Պարգեւատրվածների մեջ է նաեւ Երեւանի ոստիկանապ... Ինձ համար անընդունելի իշխանությունից ոչ մի կո... Ժիրայր Սեֆիլյանը դիմում է Նիկոլ Փաշինյանին, Ս... Ուկրաինան անցնում է նոր լեզվական քաղաքականութ... Ժիրայր Սեֆիլյանի գործով վկան անդամագրվել է ՀԽ... Ովքե՞ր են դատական համակարգից պարգեւատրվածները Պարգեւի մեջ քաղաքական ենթատեքստ չեմ տեսնում․ ... Գյուտեր, հայտնագործություն չեմ արել, աղբահանո... Սևանը չխնայեցին, բայց գյուղատնտեսությունը, մի... Իրաքի, Իրանի եւ Թուրքիայի ԱԳ նախարարները հանդ... Խաբված սփյուռքահայը տարիներ շարունակ չի կարող... Մեքսիկայում եկեղեցու փլուզումից 11 մարդ է զոհ... Սաղ ազգը Էռնեկյանի օդանավակայանով փախավ – փր... Արա լեռան հրդեհը շրջանակաձև տարածվել է, 15 ժա... Վթարային ջրանջատում Եղեգնաձորում «Ժողովուրդ». Գալուստ Սահակյանը վիրավորված չէ՞... «Ժողովուրդ». Սա է այս իշխանությունների կերտած... «Ժամանակ». Գոռ Վարդանյանի գլխավերեւում շարուն... Խոշոր հրդեհ Արա լեռան վրա. հրդեհաշիջմանը մասն... «Ժողովուրդ». Հարուցված գործը կարճվել է. դատավ... «Ժողովուրդ». Առաջիկա ՏԻՄ ընտրությունները ՀՀԿ-... Եղանակը Հայաստանում Զգուշացեք օձերից Աստղագուշակ՝ սեպտեմբերի 22-ի համար ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը Լավրովի հետ քննարկե... Սահակաշվիլին ԿՀՎ ծրագրի մաս է. Բուրջանաձե Պորոշենկոն խուսափել է ԱՄՆ-ից ռազմական օգնությ... Մահացել է աշխարհի ամենահարուստ կինը Սիրիական Դերաայում մարդասիրական օգնություն է ... Մանրամասներ Շերամի փողոցում տեղի ունեցած ավտո... Ուկրաինայի կանանց հավաքականին քննադատել են սե... Իրենք ասել են՝ մե՛նք ենք Հայաստանը եւ հրավիրե...
Հարցում

Համշենը և համշենահայությունը. համառոտ պատմություն և արդի հիմնախնդիրներ

ՀՅԴ Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը լույս է ընծայել բանասիրական գիտությունների թկնածու Հայկազուն Ալվրցյանի «Համշենը և համշենահայությունը, արդի հիմնախնդիրները» պատմա-բանասիրական աշխատասիրությունը, որտեղ ներկայացված են Համշենի և համշենահայության համառոտ պատմությունն ու արդի հիմնախնդիրները: Գիրքը հիանալի նվեր է խնդրով զբաղվող ոչ մեծաթիվ մասնագետների, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակի համար:

«Համամաշեն կամ Համշեն գավառի հայությունը պատմական ճակատագրի բերումով նախ սփռվեց Սև ծովի հարավային ափերին (բյուզանդական, ապա` օսմանյան) այնուհետև, 19-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած և հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո, նաև հյուսիս-արևելյան (ռուսական) ափերին:

Ազգային պետականության բացակայության պայմաններում ինքնության հիմնական ցուցիչ համարվող կրոնից, դավանանքից և եկեղեցուց բռնի հեռացումը դարերի ընթացքում ավերիչ հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի այս հատվածի համար: Իսլամացված հատվածը ոչ միայն հեռացավ իր եկեղեցուց, այլև աստիճանաբար կորցրեց լեզուն, մշակույթի, սովորույթների և ավանդույթների հիմնական մասը:

Համշենահայության մյուս հատվածը, որ անլուր զրկանքներ կրելով` փրկվեց կրոնափոխությունից և ապրեց որպես հայ եկեղեցու հետևորդ, 1915-1923 թթ. Ցեղասպանության տարիներին հիմնականում կոտորվեց կամ մահացավ աքսորի ճանապարհին և Դեր Զորի անապատներում: Փրկվեցին շատ քչերը, որոնք ապաստան գտան հիմնականում Ռուսական կայսրության հարավային շրջաններում` Եկատերինոդարի (այժմ` Կրասնոդար) երկրամասում և Աբխազիայում»,- գրքի ներածական մասում գրում է հեղինակը:

Այսօր էլ Համշենի հայության իսլամացած հատվածի հիմնական մասը բնակվում է իր պատմական հայրենիքում` Թուրքիայի սևծովյան ափերի Արդվինի, Ռիզեի, Տրապիզոնի, Կիրասոնի, Օրդուի, Սամսունի և հարակից մի շարք այլ նահանգներում: Համշենահայերի թիվը մեծ է Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում` Ստամբուլում, Անկարայում, ինչպես նաև Ադանայում և Սպերում, իսլամացած համշենահայերը անցել են նաև Գերմանիա, համայնքներ ունեն Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, միջինասիական երկրներում և այլուր:

Հեղինակի վկայությամբ` համշենահայերի երկու հատվածների մասին այսօր շատ քիչ բան գիտեն ոչ միայն հիմնական շահագրգիռ կողմերը` հայերն ու թուրքերը, այլև իրենք` համշենցիները: Եվ այս աշխատության նպատակներից մեկն էլ հայ ժողովրդի այդ հատվածի պատմության դրվագներն ի մի բերլն է, ինչը կօգնի ընթերցողին ընդհանուր պատկերացում ունենալ համշենահայության անցած պատմական բարդ ու հակասական ճանապարհի մասին:

Գրքում անդրադարձեր կան Ռուսաստանում հաստատված համշենահայերի հոգևոր, կրթական և մշակութային կյանքին, մամուլին ու լրատվությանը: Առանձին գլխում տրված են կրոնափոխ համշենցիների բնակության վայրերն ու խմբերը: Նույն գլխում խոսվում է նաև նրանց թվի, թեմային առնչվող թուրքական պաշտոնական պատմագրության, կրոնափոխ համշենցիների ինքնության հարցերի մասին:

Գրքի պատասխանատու խմբագիրն է պատմական գիտությունների թեկնածու Մելինե Անումյանը:

Էդիկ Անդրեասյան

Դիտվել է 259 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan