Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 18.Օգոստոս.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
Կամբրիլսեում վիրավորված հինգերորդ ահաբեկիչը մ... Փողոցները վերանվանելով՝ սոցիալական վիճա՞կը կլ... Լույս չի լինելու Երեւանում եւ 5 մարզերում. ՀԷ... «Ժողովուրդ». Հայաստանը վերածվել է ավտոմեքենան... 12 ժամ ջուր չի լինելու Արաբկիրում «Հրապարակ». Արտահանումն արգելելու իմաստը ո՞րն... «Ժողովուրդ». Խնդիրը լուծելու համար հասարակութ... «Հրապարակ». Գինեսի նար ռեկորդ՝ 35 որոշում 14 ... «Ժողվուրդ». Իսրայելի իշխանությունները փորձում... Պատմությունը կրկնվում է «Ժողովուրդ». ՄԻՊ-ի եւ իշխանությունների միջեւ ... «Հրապարակ». Վանաձորում ՀՎԿ-ն և ԲՀԿ-ն բոյկոտը ... «Հրապարակ». Քանի դեռ բանակում կլինեն գրքի և գ... «Հրապարակ». Առանց ինտրիգային հարցերի Ֆլորիդայի ջրերում երկգլխանի ծովային կրիա է հա... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ օգոստոսի 18-ի համար Վարչապետի տունը զրահապատվում է «Ռեալը» ցավակցություն է հայտնել Բարսելոնում տ... Բարսելոնի ահաբեկչությունից տուժածների թիվը ան...
Ամենաընթերցված լուրերը
Կամբրիլսեում վիրավորված հինգերորդ ահաբեկիչը մ... Փողոցները վերանվանելով՝ սոցիալական վիճա՞կը կլ... Լույս չի լինելու Երեւանում եւ 5 մարզերում. ՀԷ... «Ժողովուրդ». Հայաստանը վերածվել է ավտոմեքենան... 12 ժամ ջուր չի լինելու Արաբկիրում «Հրապարակ». Արտահանումն արգելելու իմաստը ո՞րն... «Ժողովուրդ». Խնդիրը լուծելու համար հասարակութ... «Հրապարակ». Գինեսի նար ռեկորդ՝ 35 որոշում 14 ... «Ժողվուրդ». Իսրայելի իշխանությունները փորձում... Պատմությունը կրկնվում է «Ժողովուրդ». ՄԻՊ-ի եւ իշխանությունների միջեւ ... «Հրապարակ». Վանաձորում ՀՎԿ-ն և ԲՀԿ-ն բոյկոտը ... «Հրապարակ». Քանի դեռ բանակում կլինեն գրքի և գ... «Հրապարակ». Առանց ինտրիգային հարցերի Ֆլորիդայի ջրերում երկգլխանի ծովային կրիա է հա... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ օգոստոսի 18-ի համար Վարչապետի տունը զրահապատվում է «Ռեալը» ցավակցություն է հայտնել Բարսելոնում տ... Բարսելոնի ահաբեկչությունից տուժածների թիվը ան... Պորոշենկոն Ղրիմը վերադարձնելու պատասխանատունե... «Թալիբանը» բաց նամակով դիմել է ԱՄՆ նախագահ Դո... ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան միասնական ճակատով կպատասխանե... ԱՄՆ-ը պատրաստ է օգնելու Իսպանիային՝ ահաբեկչու... Սաուդյան Արաբիայում կրկին արքայազն է մահացել ... Բարսելոնում ահաբեկչություն իրականացրած անձինք... 225 գիրք է վաճառվել 4 ժամվա ընթացքում․ Թուման... Վանաձորում 35-ամյա տղամարդուն դանակահարելու մ... Պարզվել է Բարսելոնում ահաբեկչություն իրականաց... ԵԱՀԿ գործող նախագահը դատապարտել է Բարսելոնի ա... Կ. Պոլսի պատրիարքության Նախաձեռնակ մարմինը հր... Բարսելոնում ահաբեկչության զոհերի թիվը հասել է... Լեհերն ավելի քիչ են վախենում ռուսներից. Rzecz... Զորամասում թույլ չեն տվել «Հարրի Փոթեր» կարդա... Բարսելոնում չարագործները, հավանաբար, մարդկանց... Ավարտվել է նախկին փեսայի կողմից աներոջը դանակ... Այրված ավտոմեքենայում հայտնաբերվել է դի «ԻԼ-76» հատուկ նշանակության ինքնաթիռը շարունա... Նախագահին սպորտի և երիտասարդության հարցերի նա... Ռուսաստանը հզոր հարված կհասցնի, եթե Նախիջեւան... Միայնակ թոշակառուի ավանդի դիմաց տրվող փոխհատո... Թե ինչպես հայ թարգմանչուհին հայտնվեց Իսրայելո... Երևի Տարոն Մարգարյանը չգիտի կամ իրեն չի հետաք... Քաղաքացին ահազանգել է, որ իրեն առևանգել են և ... Ինչո՞ւ չունենք Փարաջանով-Ֆելինիի փողոց, այլ ո... Ռուսաստանում բաժանորդը դատի է տվել МТС-ին եւ ... Բախումներ վենեսուելական բանտում, 37 բանտարկյա... Ռուսաստանը դեմ է Փհենյանի դեմ նոր սանկցիաների... Վրաստանում զոհվել է ազգությամբ հայ ՌԴ քաղաքաց... Ռուսաստանին եւ Պուտինին սկսել են չվստահել աշխ...
Հարցում

Համշենը և համշենահայությունը. համառոտ պատմություն և արդի հիմնախնդիրներ

ՀՅԴ Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը լույս է ընծայել բանասիրական գիտությունների թկնածու Հայկազուն Ալվրցյանի «Համշենը և համշենահայությունը, արդի հիմնախնդիրները» պատմա-բանասիրական աշխատասիրությունը, որտեղ ներկայացված են Համշենի և համշենահայության համառոտ պատմությունն ու արդի հիմնախնդիրները: Գիրքը հիանալի նվեր է խնդրով զբաղվող ոչ մեծաթիվ մասնագետների, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակի համար:

«Համամաշեն կամ Համշեն գավառի հայությունը պատմական ճակատագրի բերումով նախ սփռվեց Սև ծովի հարավային ափերին (բյուզանդական, ապա` օսմանյան) այնուհետև, 19-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած և հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո, նաև հյուսիս-արևելյան (ռուսական) ափերին:

Ազգային պետականության բացակայության պայմաններում ինքնության հիմնական ցուցիչ համարվող կրոնից, դավանանքից և եկեղեցուց բռնի հեռացումը դարերի ընթացքում ավերիչ հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի այս հատվածի համար: Իսլամացված հատվածը ոչ միայն հեռացավ իր եկեղեցուց, այլև աստիճանաբար կորցրեց լեզուն, մշակույթի, սովորույթների և ավանդույթների հիմնական մասը:

Համշենահայության մյուս հատվածը, որ անլուր զրկանքներ կրելով` փրկվեց կրոնափոխությունից և ապրեց որպես հայ եկեղեցու հետևորդ, 1915-1923 թթ. Ցեղասպանության տարիներին հիմնականում կոտորվեց կամ մահացավ աքսորի ճանապարհին և Դեր Զորի անապատներում: Փրկվեցին շատ քչերը, որոնք ապաստան գտան հիմնականում Ռուսական կայսրության հարավային շրջաններում` Եկատերինոդարի (այժմ` Կրասնոդար) երկրամասում և Աբխազիայում»,- գրքի ներածական մասում գրում է հեղինակը:

Այսօր էլ Համշենի հայության իսլամացած հատվածի հիմնական մասը բնակվում է իր պատմական հայրենիքում` Թուրքիայի սևծովյան ափերի Արդվինի, Ռիզեի, Տրապիզոնի, Կիրասոնի, Օրդուի, Սամսունի և հարակից մի շարք այլ նահանգներում: Համշենահայերի թիվը մեծ է Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում` Ստամբուլում, Անկարայում, ինչպես նաև Ադանայում և Սպերում, իսլամացած համշենահայերը անցել են նաև Գերմանիա, համայնքներ ունեն Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, միջինասիական երկրներում և այլուր:

Հեղինակի վկայությամբ` համշենահայերի երկու հատվածների մասին այսօր շատ քիչ բան գիտեն ոչ միայն հիմնական շահագրգիռ կողմերը` հայերն ու թուրքերը, այլև իրենք` համշենցիները: Եվ այս աշխատության նպատակներից մեկն էլ հայ ժողովրդի այդ հատվածի պատմության դրվագներն ի մի բերլն է, ինչը կօգնի ընթերցողին ընդհանուր պատկերացում ունենալ համշենահայության անցած պատմական բարդ ու հակասական ճանապարհի մասին:

Գրքում անդրադարձեր կան Ռուսաստանում հաստատված համշենահայերի հոգևոր, կրթական և մշակութային կյանքին, մամուլին ու լրատվությանը: Առանձին գլխում տրված են կրոնափոխ համշենցիների բնակության վայրերն ու խմբերը: Նույն գլխում խոսվում է նաև նրանց թվի, թեմային առնչվող թուրքական պաշտոնական պատմագրության, կրոնափոխ համշենցիների ինքնության հարցերի մասին:

Գրքի պատասխանատու խմբագիրն է պատմական գիտությունների թեկնածու Մելինե Անումյանը:

Էդիկ Անդրեասյան

Դիտվել է 259 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan