Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 17.Հունվար.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
Վտանգավոր իրավիճակ «Ժողովուրդ». Ծառուկյան դաշինքի շո՞ւրջ ավելի շ... Ամեն ինչ կպարզվի համագումարից հետո «Ժողովուրդ». Սերժ Սարգսյանի դեմ հարձակման փո՞... Սուրիկ Խաչատրյանի կայսրությունը փլուզվում է «Ժողովուրդ». ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ն իր մտահոգություններ... Կադրային բարդ օպերացիաներ Օլանդի պատասխանը Թրամփին Իմ ունեցած քննարկումները եզրափակիչ փուլում են... Եվրախորհրդարանը նոր նախագահ կընտրի Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ հունվարի 17-ի համար ՀԴԲ-ն ձերբակալել է Օռլանդոյի հրաձգի կնոջը Ուկրաինան դատի է տվել Ռուսաստանին Դեմոկրատ կոնգրեսականները պատրաստվում են բոյկո... Մոսկվա-Ուֆա չվերթի ինքնաթիռը վերադարձել է «Շե... ԱՄՆ իշխանությունը միասնական արտաքին քաղաքական... Մեծ Բրիտանիան չի կարող այս պահին առանձին առևտ... Միգրանտները Ռուսաստանում ապրել կսովորեն կոմիք... ՀՀ ոստիկանությունը հայտարարում է հայտերի ընդո...
Ամենաընթերցված լուրերը
Վտանգավոր իրավիճակ «Ժողովուրդ». Ծառուկյան դաշինքի շո՞ւրջ ավելի շ... Ամեն ինչ կպարզվի համագումարից հետո «Ժողովուրդ». Սերժ Սարգսյանի դեմ հարձակման փո՞... Սուրիկ Խաչատրյանի կայսրությունը փլուզվում է «Ժողովուրդ». ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ն իր մտահոգություններ... Կադրային բարդ օպերացիաներ Օլանդի պատասխանը Թրամփին Իմ ունեցած քննարկումները եզրափակիչ փուլում են... Եվրախորհրդարանը նոր նախագահ կընտրի Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ հունվարի 17-ի համար ՀԴԲ-ն ձերբակալել է Օռլանդոյի հրաձգի կնոջը Ուկրաինան դատի է տվել Ռուսաստանին Դեմոկրատ կոնգրեսականները պատրաստվում են բոյկո... Մոսկվա-Ուֆա չվերթի ինքնաթիռը վերադարձել է «Շե... ԱՄՆ իշխանությունը միասնական արտաքին քաղաքական... Մեծ Բրիտանիան չի կարող այս պահին առանձին առևտ... Միգրանտները Ռուսաստանում ապրել կսովորեն կոմիք... ՀՀ ոստիկանությունը հայտարարում է հայտերի ընդո... Հրապարակվել է ԼՂՀ Սահմանադրության նախագծի լրա... Նախկինում դեմ էի Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի տեսակետ... Վթար՝ Սարալանջի պողոտայում, ուղևորը զոհվել է ... Ես ունեմ կոնկրետ մեկ ձայն․ Ճոյտ Դատարանը պատվեր կատարեց. Տիգրան Հայրապետյան ՄԱԿ-ի և Թրամփի ադմինիստրացիայի ներկայացուցիչն... 80 տարեկանում 5-6 տարի սպասել՝ ավանդը ստանալո... Պայթյուն Դիարբեքիրում. սարքը գործ է դրվել ոստ... Դա սադրանք է. Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարը` Թրամփի մ... Րաֆֆի Հովհաննիսյանը՝ «փոփոխական քաղաքականությ... Դեպքի իրական հանգամանքները պարզվել են նախաքնն... Չի լինի` ապրիլի ընտրակաշառքը հունվարին տաք, տ... Նախագահի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն՝... Արևմտամետության մանկական հիվանդությունը «Հանրապետության» ցուցակին սպասենք վաղը Կիպրոսում ինը թուրք փախստական գնդապետներ են ձ... Որքան շուտ, այդքան լավ. Պեսկովը Պուտին-Թրամփ ... Խաբարովսկի գործարարի որդուն առեւանգել են, խեղ... Սերբիան պատրաստ է զորք ուղարկել Կոսովո Սա պատվեր էր, որը գալիս է ուղղակի Սերժ Սարգսյ... Սիրիայում ԻԼԻՊ դաշտային հրամանատար է ոչնչացվե... Սոցփաթեթի ծրագիրը կգործի բարեփոխվա՞ծ տարբերակ... Պատահարներ Երևանում Կյանքի կանոններ Վլադիմիր Պուտինից Ոստիկանության պաշտոնյաները հանիրավի մեղադրվել... Ձեր մեջ կույս կմնա՞…,- բարկանում է Գալուստ Սա... Նախագահի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն Ղրղզստանի կառավարությունն ստանձնել է ավիաաղետ... Գեւորգ Սաֆարյանը դատապարտվեց երկու տարվա ազատ... 2016թ. հոկտեմբեր-դեկտեմբերին գերակշռել են թմր...
Հարցում

Համշենը և համշենահայությունը. համառոտ պատմություն և արդի հիմնախնդիրներ

ՀՅԴ Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը լույս է ընծայել բանասիրական գիտությունների թկնածու Հայկազուն Ալվրցյանի «Համշենը և համշենահայությունը, արդի հիմնախնդիրները» պատմա-բանասիրական աշխատասիրությունը, որտեղ ներկայացված են Համշենի և համշենահայության համառոտ պատմությունն ու արդի հիմնախնդիրները: Գիրքը հիանալի նվեր է խնդրով զբաղվող ոչ մեծաթիվ մասնագետների, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակի համար:

«Համամաշեն կամ Համշեն գավառի հայությունը պատմական ճակատագրի բերումով նախ սփռվեց Սև ծովի հարավային ափերին (բյուզանդական, ապա` օսմանյան) այնուհետև, 19-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած և հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո, նաև հյուսիս-արևելյան (ռուսական) ափերին:

Ազգային պետականության բացակայության պայմաններում ինքնության հիմնական ցուցիչ համարվող կրոնից, դավանանքից և եկեղեցուց բռնի հեռացումը դարերի ընթացքում ավերիչ հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի այս հատվածի համար: Իսլամացված հատվածը ոչ միայն հեռացավ իր եկեղեցուց, այլև աստիճանաբար կորցրեց լեզուն, մշակույթի, սովորույթների և ավանդույթների հիմնական մասը:

Համշենահայության մյուս հատվածը, որ անլուր զրկանքներ կրելով` փրկվեց կրոնափոխությունից և ապրեց որպես հայ եկեղեցու հետևորդ, 1915-1923 թթ. Ցեղասպանության տարիներին հիմնականում կոտորվեց կամ մահացավ աքսորի ճանապարհին և Դեր Զորի անապատներում: Փրկվեցին շատ քչերը, որոնք ապաստան գտան հիմնականում Ռուսական կայսրության հարավային շրջաններում` Եկատերինոդարի (այժմ` Կրասնոդար) երկրամասում և Աբխազիայում»,- գրքի ներածական մասում գրում է հեղինակը:

Այսօր էլ Համշենի հայության իսլամացած հատվածի հիմնական մասը բնակվում է իր պատմական հայրենիքում` Թուրքիայի սևծովյան ափերի Արդվինի, Ռիզեի, Տրապիզոնի, Կիրասոնի, Օրդուի, Սամսունի և հարակից մի շարք այլ նահանգներում: Համշենահայերի թիվը մեծ է Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում` Ստամբուլում, Անկարայում, ինչպես նաև Ադանայում և Սպերում, իսլամացած համշենահայերը անցել են նաև Գերմանիա, համայնքներ ունեն Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, միջինասիական երկրներում և այլուր:

Հեղինակի վկայությամբ` համշենահայերի երկու հատվածների մասին այսօր շատ քիչ բան գիտեն ոչ միայն հիմնական շահագրգիռ կողմերը` հայերն ու թուրքերը, այլև իրենք` համշենցիները: Եվ այս աշխատության նպատակներից մեկն էլ հայ ժողովրդի այդ հատվածի պատմության դրվագներն ի մի բերլն է, ինչը կօգնի ընթերցողին ընդհանուր պատկերացում ունենալ համշենահայության անցած պատմական բարդ ու հակասական ճանապարհի մասին:

Գրքում անդրադարձեր կան Ռուսաստանում հաստատված համշենահայերի հոգևոր, կրթական և մշակութային կյանքին, մամուլին ու լրատվությանը: Առանձին գլխում տրված են կրոնափոխ համշենցիների բնակության վայրերն ու խմբերը: Նույն գլխում խոսվում է նաև նրանց թվի, թեմային առնչվող թուրքական պաշտոնական պատմագրության, կրոնափոխ համշենցիների ինքնության հարցերի մասին:

Գրքի պատասխանատու խմբագիրն է պատմական գիտությունների թեկնածու Մելինե Անումյանը:

Էդիկ Անդրեասյան

Դիտվել է 226 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan