Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 02.Մարտ.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
Վիզային ռեժիմի չեղարկումը՝ ևս մեկ քայլ ամբողջ... Սիրիական բանակն ազատագրել է Պալմիրան. France-... ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի ճեպազրույցը՝... Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչներ... Հայաստանի դիվանագետներն այցելեցին Արցախ Ալեգրովայի տապալված համերգներն ու «Ֆորպոստարտ... Ռուսական և սիրիական ինքնաթիռները սխալմամբ հար... Լեռնանիստում հայտնաբերվել է ստորգետնյա գազատա... ԻՊ գրոհայինները լքել են Պալմիրայի միջնաբերդը Քրդերը կարող են մասնակցել Ռաքքայի ազատագրման ... Մոլդովան հետ է կանչում Ռուսաստանում և Տաջիկստ... Առանց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի. երթ՝ մարտի 1-ի զո... Կրեմլը մեկնաբանել է Դոնբասում ձեռնարկությունն... Թուրքիան ԱՄՆ-ին վերջնագիր է ներկայացրել Թրամփը չեղյալ է հայտարարել իր այցը Մեծ Բրիտան... Հանրապետությունով ծայրից ծայր անցնելով՝ մի զո... Հենրիխ Մխիթարյանը՝ խորհրդանշական հավաքականում Թիվ 4 ընտրատարածքում ռեյտինգայինով առաջադրված... Մեսսին ցանկանում է, որպեսզի «Բարսելոնա»-ի նախ... «Սենտ Էտյեն»-ի պաշտպանը՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ...
Ամենաընթերցված լուրերը
Վիզային ռեժիմի չեղարկումը՝ ևս մեկ քայլ ամբողջ... Սիրիական բանակն ազատագրել է Պալմիրան. France-... ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի ճեպազրույցը՝... Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչներ... Հայաստանի դիվանագետներն այցելեցին Արցախ Ալեգրովայի տապալված համերգներն ու «Ֆորպոստարտ... Ռուսական և սիրիական ինքնաթիռները սխալմամբ հար... Լեռնանիստում հայտնաբերվել է ստորգետնյա գազատա... ԻՊ գրոհայինները լքել են Պալմիրայի միջնաբերդը Քրդերը կարող են մասնակցել Ռաքքայի ազատագրման ... Մոլդովան հետ է կանչում Ռուսաստանում և Տաջիկստ... Առանց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի. երթ՝ մարտի 1-ի զո... Կրեմլը մեկնաբանել է Դոնբասում ձեռնարկությունն... Թուրքիան ԱՄՆ-ին վերջնագիր է ներկայացրել Թրամփը չեղյալ է հայտարարել իր այցը Մեծ Բրիտան... Հանրապետությունով ծայրից ծայր անցնելով՝ մի զո... Հենրիխ Մխիթարյանը՝ խորհրդանշական հավաքականում Թիվ 4 ընտրատարածքում ռեյտինգայինով առաջադրված... Մեսսին ցանկանում է, որպեսզի «Բարսելոնա»-ի նախ... «Սենտ Էտյեն»-ի պաշտպանը՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ... Հակառակորդի ականանետային կրակից ՊԲ զինծառայող... Ես կարող եմ միայն այդքանը ասել, ավելին թող պա... Զինծառայող Գուրգեն Սարգսյանի մահվան դեպքի առթ... Գեղարքունիքի մարզում ռեյտինգայինով առաջադրվող... Գյումրիի 24-ամյա բնակչին մեղադրանք է առաջադրվ... Շիրակի մարզի թեկնածու կանայք. ո՞վքեր են նրանք... Իոսիֆ Կոբզոնը կողմ է, որ Եվրատեսիլ -2017-ը բո... Հանրահավաք Ազատության հրապարակում․ ՈՒՂԻՂ (թար... Կյանքի կանոններ Էդվարդ Նորթոնից․ Ես կինոման ե... Րաֆֆի Հովհաննիսյան. ««Մարտի 1-ը» պատռեց իշխան... «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը կհատուցի երկրպագուներ... Գնացքը մխրճվել է ոչխարի հոտի մեջ․120 ոչխար տե... Կոտայքի մարզում ռեյտինգայինով առաջադրվողների ... Վթարային ջրանջատում Արարատում 7000 քաղաքացիների հաշվառման վայրը փոխելը էքստ... Իրանը սեփական արտադրության ՀՕՊ համակարգեր է փ... «Ծառուկյան դաշինք»-ի թեկնածուին դանակահարե՞լ ... Դավիթ Լոքյանը՝ Փարպիի միջադեպի և իր որդու ռեյ... ԻՊ պարագլուխը հրաժեշտի խոսքով դիմել է իր կողմ... Ձերբակալվել է Ֆրանսուա Ֆիյոնի կինը N զորամասում հացի պակասուրդ հայտնաբերելու դեպ... Մոռանալ ՕՐՕ-ին` որոշ ժամանակով Ղազախստանում անգլերենին շնորհելու են պետական ... Խանջյան գյուղում առկա է փլուզման վտանգ «Մենքը»՝ պատմության գրկում «Լեսթեր»-ը բանակցել է Հոջսոնի հետ Մտավորականությանը կխնդրեի՝ մի քծնեք, հերիք է Էրդողանը կոչ է արել իսլամական աշխարհին վճռակա... Ո՛չ աշխատատեղեր կբացվեն, ո՛չ աշխատավարձերը կբ... Գալուստ Սահակյանը՝ ՀՀԿ-ՀՅԴ միջադեպի, ընտրակաշ...
Հարցում

Համշենը և համշենահայությունը. համառոտ պատմություն և արդի հիմնախնդիրներ

ՀՅԴ Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը լույս է ընծայել բանասիրական գիտությունների թկնածու Հայկազուն Ալվրցյանի «Համշենը և համշենահայությունը, արդի հիմնախնդիրները» պատմա-բանասիրական աշխատասիրությունը, որտեղ ներկայացված են Համշենի և համշենահայության համառոտ պատմությունն ու արդի հիմնախնդիրները: Գիրքը հիանալի նվեր է խնդրով զբաղվող ոչ մեծաթիվ մասնագետների, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակի համար:

«Համամաշեն կամ Համշեն գավառի հայությունը պատմական ճակատագրի բերումով նախ սփռվեց Սև ծովի հարավային ափերին (բյուզանդական, ապա` օսմանյան) այնուհետև, 19-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած և հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո, նաև հյուսիս-արևելյան (ռուսական) ափերին:

Ազգային պետականության բացակայության պայմաններում ինքնության հիմնական ցուցիչ համարվող կրոնից, դավանանքից և եկեղեցուց բռնի հեռացումը դարերի ընթացքում ավերիչ հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի այս հատվածի համար: Իսլամացված հատվածը ոչ միայն հեռացավ իր եկեղեցուց, այլև աստիճանաբար կորցրեց լեզուն, մշակույթի, սովորույթների և ավանդույթների հիմնական մասը:

Համշենահայության մյուս հատվածը, որ անլուր զրկանքներ կրելով` փրկվեց կրոնափոխությունից և ապրեց որպես հայ եկեղեցու հետևորդ, 1915-1923 թթ. Ցեղասպանության տարիներին հիմնականում կոտորվեց կամ մահացավ աքսորի ճանապարհին և Դեր Զորի անապատներում: Փրկվեցին շատ քչերը, որոնք ապաստան գտան հիմնականում Ռուսական կայսրության հարավային շրջաններում` Եկատերինոդարի (այժմ` Կրասնոդար) երկրամասում և Աբխազիայում»,- գրքի ներածական մասում գրում է հեղինակը:

Այսօր էլ Համշենի հայության իսլամացած հատվածի հիմնական մասը բնակվում է իր պատմական հայրենիքում` Թուրքիայի սևծովյան ափերի Արդվինի, Ռիզեի, Տրապիզոնի, Կիրասոնի, Օրդուի, Սամսունի և հարակից մի շարք այլ նահանգներում: Համշենահայերի թիվը մեծ է Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում` Ստամբուլում, Անկարայում, ինչպես նաև Ադանայում և Սպերում, իսլամացած համշենահայերը անցել են նաև Գերմանիա, համայնքներ ունեն Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, միջինասիական երկրներում և այլուր:

Հեղինակի վկայությամբ` համշենահայերի երկու հատվածների մասին այսօր շատ քիչ բան գիտեն ոչ միայն հիմնական շահագրգիռ կողմերը` հայերն ու թուրքերը, այլև իրենք` համշենցիները: Եվ այս աշխատության նպատակներից մեկն էլ հայ ժողովրդի այդ հատվածի պատմության դրվագներն ի մի բերլն է, ինչը կօգնի ընթերցողին ընդհանուր պատկերացում ունենալ համշենահայության անցած պատմական բարդ ու հակասական ճանապարհի մասին:

Գրքում անդրադարձեր կան Ռուսաստանում հաստատված համշենահայերի հոգևոր, կրթական և մշակութային կյանքին, մամուլին ու լրատվությանը: Առանձին գլխում տրված են կրոնափոխ համշենցիների բնակության վայրերն ու խմբերը: Նույն գլխում խոսվում է նաև նրանց թվի, թեմային առնչվող թուրքական պաշտոնական պատմագրության, կրոնափոխ համշենցիների ինքնության հարցերի մասին:

Գրքի պատասխանատու խմբագիրն է պատմական գիտությունների թեկնածու Մելինե Անումյանը:

Էդիկ Անդրեասյան

Դիտվել է 255 անգամ
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan