Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 21.Հոկտեմբեր.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
ՍԴ որոշումը ծափահարությունների արժանի որոշում... Վրաստանում ՏԻՄ ընտություններ են Հոր վրա, անկախ ամեն ինչից, չեն ծիծաղում․․․ Կրթաթոշակներն ուշացնում են Թրամփը, հավանաբար, կշրջափակի Քենեդու սպանությ... Եթե ջրառ չանեինք, կունենայինք 6 սմ պլյուս, ոչ... ԵՊՀ ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի... «Առավոտ». Սամվել Ալեքսանյանի քույրը օբյեկտ է ... «Ժամանակ». Ամորձատում. Վերահսկիչ պալատի փոխար... «Հրապարակ». Նախկին աշխատակիցները դատի են տվել... «Հրապարակ». Ինչո՞ւ հայերը Ուկրաինայում չեն դի... «Ժողովուրդ». Բժիշկը՝ ամբաստանյալի աթոռին Բուհը քանդվում է «Ժողովուրդ». Բուժհաստատությունները՝ դժվար կաց... «Հրապարակ». Անփոխարինելին «Ժողովուրդ». Ստիպված կլինենք ցտեսություն ասել... «Հրապարակ». Նախագահը թեման քըրթ փակեց. ՀՀԿ ԳՄ... «Ժողովուրդ». Վարչապետի գլխավոր խորհրդականը` Գ... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ հոկտեմբերի 21-ի համար
Ամենաընթերցված լուրերը
ՍԴ որոշումը ծափահարությունների արժանի որոշում... Վրաստանում ՏԻՄ ընտություններ են Հոր վրա, անկախ ամեն ինչից, չեն ծիծաղում․․․ Կրթաթոշակներն ուշացնում են Թրամփը, հավանաբար, կշրջափակի Քենեդու սպանությ... Եթե ջրառ չանեինք, կունենայինք 6 սմ պլյուս, ոչ... ԵՊՀ ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի... «Առավոտ». Սամվել Ալեքսանյանի քույրը օբյեկտ է ... «Ժամանակ». Ամորձատում. Վերահսկիչ պալատի փոխար... «Հրապարակ». Նախկին աշխատակիցները դատի են տվել... «Հրապարակ». Ինչո՞ւ հայերը Ուկրաինայում չեն դի... «Ժողովուրդ». Բժիշկը՝ ամբաստանյալի աթոռին Բուհը քանդվում է «Ժողովուրդ». Բուժհաստատությունները՝ դժվար կաց... «Հրապարակ». Անփոխարինելին «Ժողովուրդ». Ստիպված կլինենք ցտեսություն ասել... «Հրապարակ». Նախագահը թեման քըրթ փակեց. ՀՀԿ ԳՄ... «Ժողովուրդ». Վարչապետի գլխավոր խորհրդականը` Գ... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ՝ հոկտեմբերի 21-ի համար Կանայք են տղամարդկանց սադրում բռնաբարության. ... Կիևի ակցիայի կազմակերպիչները Ուկրաինան ապակայ... Վրաերթ՝ Ավան վարչական շրջանում Լոմոնոսովի անվան համալսարանից մարդկանց տարհան... Քսենյա Սոբչակը շտաբ է ձևավորում ՄԱԿ-ը մեծ հնարավորություններ ունի, որոնք նախկ... Զոհված զինվորը տան միակ տղան էր (լուսանկարներ... Եգիպտոսում ահաբեկիչների հետ բախման արդյունքու... Խարկովում վրաերթի մեջ կասկածվող կին վարորդի ա... Վերջին նորամուծությունները ԼԻՏՈԿՈԼ ընկերությո... Երևանում ինքնասպանության փորձ է կանխվել Ընդհակառակը, Վլադիմիր Վոլֆովիչ Պայթյուն և հրդեհ Եղվարդում ՀՀ ՔԿ-ն ներկայացրել է 2017 թվականի առաջին կիս... Լեհաստանում դանակով զինված տղամարդը հարձակվել... «Роснефть»-ն ու Իրաքյան Քուրդիստանը համատեղ ծ... Ինչի՞ց վախեցար, պարոն ռեկտոր. ժողինստիտուտի դ... Դոնալդ Թրամփը կարող է պատմության մեջ մնալ որպ... Հաագայի դատարանում դատում են ցեղասպանություն ... Կայացել է տեսչական բարեփոխումների համակարգման... Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանելու Ռուսաստ... ՀՀ վարչապետը և ԱՄՆ դեսպանը կոռուպցիայի դեմ պա... Ակտիվ ընդդիմադիրների 30-40 տոկոսը ՀՀ-ից դուրս... Նախագահը հանդիպում է ունեցել «Սահմանադրական դ... Կապանում պատռել են «Երկիր Ծիրանի» կուսակցությ... Հարուցվել է քրեական գործ՝ հակառակորդի կողմից ... Հայցն այնքան ծիծաղելի է, որ իմաստ չունի փաստա... Ռուսաստանցիների իրական եկամուտները զգալիորեն ... «Վանաձոր» ՔԿՀ կալանավորված պետի ինքնազգացողու... Շվեդիայի ԱԳ նախարարը խոսել է քաղաքականության ...
Հարցում

Քաղաքագրություն. առեւտրային ճանապարհները

Երեւանի արտաքին առեւտրի համար կարեւոր նշանակություն ունեին Ռուսաստանի եւ Պարսկաստանի միջեւ կնքված պայմանագրերը, թեպետեւ դրանց մեծ մասը վերաբերում էր Անդրկովկասի արեւելյան շրջաններին ու Կասպից ծովի վրայով Պարսկաստանի եւ Հնդկաստանի հետ կատարվող առեւտրին, որում մեծ դեր էին խաղում հայ վաճառականները։ Ռուսաստանի եւ Պարսկաստանի միջեւ կնքված՝ մեզ հետաքրքրող ժամանակաշրջանի առեւտրական պայմանագրերից առանձնապես ուշադրության արժանի է Ռեշտի 1729 թվականի փետրվարի 13-ի պայմանագիրը։ Այդ պայմանագրով նախատեսվում է սովորական մաքսի վճարումով թույլատրել երկու կողմերի քաղաքացիներին ու վաճառականներին ազատ առեւտուր կատարել պայմանադիր կողմերի ցանկացած շրջանում ու քաղաքում։ Կողմերը դրանով պայմանավորվում են ապահովել եկվոր վաճառականների ունեցվածքը, խանութներն ու կրպակները, տները, պահեստներն ու քարավանատները։ Այդ բոլորի հետ միասին, պարսկական կողմը պարտավորվում էր պայմաններ ստեղծել եւ ազատ թույլատրել ռուսահպատակ վաճառականներին Պարսկաստանի վրայով Հնդկաստանի հետ առեւտուր կատարելու համար: Միանգամայն հասկանալի է, որ երկու երկրների միջեւ ծավալված այդ առեւտուրն իր ոլորտի մեջ էր առնում նաեւ Երեւանի խանությունն ու նրա կենտրոնը։

Երեւանի արտաքին ու տարանցիկ առեւտրի զարգացման համար կարեւոր նշանակություն ունեին քաղաքից դեպի տարբեր կողմեր ձգվող ճանապարհները։ Այդ ճանապարհներից քաղաքի համար ամենակարեւորը Թավրիզ-Ջուղա-Երեւան-Էջմիածին-Կարս-Էրզրում ճանապարհն էր, որն Էրզրումից շարունակվում էր դեպի արեւմուտք եւ հասնում Միջերկրական ծովի ափերը, իսկ արեւելքում Թավրիզից ձգվում էր դեպի Պարսկաստանի խորքերը եւ հասնում Հնդկաստան ու Միջին Ասիա։ Պատմական աղբյուրների վկայություններից ակնհայտ է դառնում, որ այդ ճանապարհն ամենից բարեկարգն էր եւ բանուկը։ Այս ճանապարհի միայն Ջուղայից մինչեւ Կարս ընկած հատվածում 17-18-րդ դարերում, չհաշված Ջուղայի հայտնի կամուրջը, կառուցել էին մոտ 8 կամուրջներ, որոնք ձգվում էին Նախիջեւանի, Արփայի, Վեդիի, Ազատի, Հրազդանի, Քասախի եւ այլ գետերի վրայով։ Դրանցից մեզ համար առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում Հրազդանի եւ Քասախի կամուրջները։ Հրազդանի վրա եղել են մի քանի կամուրջներ, որոնք փլվել են 1679 թվականի կործանիչ երկրաշարժի հետեւանքով։ Փլվել է նաեւ բերդի հյուսիս-արեւմտյան անկյունում գտնվող մեծ կամուրջը, որը գտնվում էր վերը նշված հիմնական ճանապարհի վրա եւ քաղաքը կապում էր Էջմիածնի, Աշտարակի ու այլ վայրերի հետ։ Այս կամուրջը երկրաշարժից հետո շուտափույթ վերականգնվում է եւ շարք մտնում: Մի քանի վերանորոգումներից հետո մինչ օրս կանգուն մնացած քառակամար այդ կամուրջը հին երեւանցիները կոչել են Կարմիր կամուրջ կամ Խոջափլավի կամուրջ: Հրազդանի այս կամուրջը մասնագետները համարում են նախահեղափոխական Հայաստանի ամենամեծ կամուրջներից մեկը։ Դրա ընդհանուր երկարությունն ավելի քան 80 մետր է, բարձրությունը՝ 11 մետր, իսկ լայնությունը՝ 8 մետր:

Քասախի վրա կամուրջներ են եղել նույնպես նախորդ ժամանակներում։ Հայտնի է, օրինակ՝ Քասախի 13-րդ դարի կամուրջը, որի ավերակները գտնվում են Աշտարակում։ Առաքել Դավրիժեցու վկայության համաձայն, այդ կամուրջը 17-րդ դարի 60-ական թվականների սկզբներին կիսակործան վիճակում էր գտնվում, եւ անհնար էր դրա վրայով երթեւեկություն կատարել։ Բայց քանի որ այն գտնվում էր բանուկ ճանապարհի վրա, ուստի անհրաժեշտ էր շուտափույթ վերականգնել կամ կառուցել նորը։ Այդ գործին ձեռնամուխ է լինում երեւանցի խոջա Գրիգորը՝ հին կամրջի մոտ իր միջոցներով քար ու կրով կառուցելով մի նոր կամուրջ (1664թ.,) որը պահպանվել է մինչեւ մեր օրերը։ Թուրքիայի, Հայաստանի եւ Պարսկաստանի վրայով դեպի Հնդկաստան ու Միջին Ասիա ձգվող այդ գլխավոր ճանապարհի Երեւան-Էրզրում եւ Երեւան-Ագուլիս հատվածների մասին բավական որոշակի եւ մանրամասն տեղեկություններ է հաղորդում այդ ճանապարհով բազմաթիվ անգամ երթեւեկած ու քաջատեղյակ Զաքարիա Ագուլեցին։ Զանազան ուրիշ տեղեկությունների հետ միասին Զաքարիա Ագուլեցին հիշատակում է նաեւ նշված ճանապարհահատվածների վրա եղած կայաններն ու դրանց միջեւ եղած հեռավորությունները։

Պատրաստեց Արամ ՊԱՉՅԱՆԸ

Դիտվել է 226 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan