Հեղինակներ Հրապարակագիրներ
Այսօր՝ 24.Հոկտեմբեր.2017, Ժամանակը Երևանում՝ 00:00
1USD = 0AMD
1EUR = 0AMD
1RUB = 0AMD
Եղանակը Երևանում՝
ԱՄՆ-ն հնարավոր է սանկցիաներ սահմանի ընդդեմ Մյ... Իսկ ընդդիմության տեղը դատարկ էր Զոհասեղանին Հայաստանի Հանրապետության ճակատագի... Սպանություն և ինքնասպանություն Գյումրու 102 ռ... Յոթ մարդ է զոհվել «Լան» թայֆունի հետեւանքով ԱԺ նիստը մեկնարկեց «Ելքի» առաջարկները մերժելո... Մենք պետք է վստահություն ներշնչենք, որ ժողովո... Ողբերգական վթար Մալայզիայում, կան զոհեր եւ վի... Սաքուլիկությունը՝ որպես հայաստանյան բուհերի կ... Հայտնի է տարվա լավագույն ֆուտբոլիստը «Ժամանակ». Կարտոֆիլի գինը կարող է հասնել մինչ... «Ժողովուրդ»․ Ադրբեջանը վարակիչ հիվանդությո՞ւն... «Ժամանակ». «Կրեածիվ» նախարարի «նոր զոհերը» չե... «ՀԺ». Որակը կասկածելի է. նախարարը պահանջել է ... «Հրապարակ». Դատավորներին պատժելու են իրավաբան... «Հրապարակ». Լեւոն Հայրապետյանի թաղման արարողո... «ժողովուրդ». Քենեդու սպանությունն ու հոկտեմբե... Հին ու նոր սերունդ «Ժողովուրդ». Նախկին գյուղապետը՝ մեղադրյալ «Հրապարակ». Մեկ օր շուտ է եկել՝ ստուգելու պատ...
Ամենաընթերցված լուրերը
ԱՄՆ-ն հնարավոր է սանկցիաներ սահմանի ընդդեմ Մյ... Իսկ ընդդիմության տեղը դատարկ էր Զոհասեղանին Հայաստանի Հանրապետության ճակատագի... Սպանություն և ինքնասպանություն Գյումրու 102 ռ... Յոթ մարդ է զոհվել «Լան» թայֆունի հետեւանքով ԱԺ նիստը մեկնարկեց «Ելքի» առաջարկները մերժելո... Մենք պետք է վստահություն ներշնչենք, որ ժողովո... Ողբերգական վթար Մալայզիայում, կան զոհեր եւ վի... Սաքուլիկությունը՝ որպես հայաստանյան բուհերի կ... Հայտնի է տարվա լավագույն ֆուտբոլիստը «Ժամանակ». Կարտոֆիլի գինը կարող է հասնել մինչ... «Ժողովուրդ»․ Ադրբեջանը վարակիչ հիվանդությո՞ւն... «Ժամանակ». «Կրեածիվ» նախարարի «նոր զոհերը» չե... «ՀԺ». Որակը կասկածելի է. նախարարը պահանջել է ... «Հրապարակ». Դատավորներին պատժելու են իրավաբան... «Հրապարակ». Լեւոն Հայրապետյանի թաղման արարողո... «ժողովուրդ». Քենեդու սպանությունն ու հոկտեմբե... Հին ու նոր սերունդ «Ժողովուրդ». Նախկին գյուղապետը՝ մեղադրյալ «Հրապարակ». Մեկ օր շուտ է եկել՝ ստուգելու պատ... «ժողովուրդ». Պարտքեր կուտակելուց հետո տնօրենն... «Հրապարակ». Վրաստանում ՀՀ դեսպանի հարցը կարծե... «Ժողովուրդ». Ոչինչ չի արվել ռուսական համարանի... «Ժողովուրդ». Ոչինչ չի արվել ռուսական համարանի... «Հրապարակ». «Փարավոնում» է եղել եղել ողջ էլիտ... Եղանակը Հայաստանում Աստղագուշակ` հոկտեմբերի 24-ի համար Ուկրաինայի ԱԾ-ն մանրամասներ է հաղորդել Դոնբաս... Ինչ որ մեկը կապը կտրել է. Գորբաչովը «Էխո Մոսկ... Անկարայի քաղաքապետը Էրդողանի հետ հանդիպումից ... Մենք նախագահի հետ չենք վիճել, այլ բանավիճել ե... Կրասնոյարսկի երկրամասում շրջխորհրդի պատգամավո... Հեմիլթոնը նվաճեց ԱՄՆ «Գրան պրին» Գեներալը՝ բանակում երեք տարի ծառայելու մասին ... Պայքար մարտնչող ահաբեկչության դեմ. Վաշինգտոնո... Brexit-ի հարցով բանակցություններում նկատելի ա... Իրաքի արտգործնախարարը Պուտինին և Լավրովին հրա... Ռեքս Թիլլերսոնն այս անգամ անակնկալ այցելել է ... 32 մեդալ, որոնցից 18-ը՝ ոսկե, գումարած՝ 1 ռեկ... Պորոշենկոյի դեմ մահափորձ է կանխվել. Ուկրաինայ... Ավտովթար Երևան-Արմավիր ավտոճանապարհին. վարորդ... Նավթը համաշխարհային շուկայում թանկացել է Շվեյցարիայում կացնով զինված դեռահասը հարձակվե... 2018 թվականին Իրաքում տեղի կունենան պառլամենտ... Ուսուցողական պարտություն Չինաստանը 30 տարուց կդառնա աշխարհի գերհզոր տե... Մադրիդը մտադիր է իր ժամանակավոր ներկայացուցչի... Փրկարարները հայտնաբերել են բնակչի դին Մորը կասկածում են գումարի դիմաց նորածին երեխա... Հրդեհ Նորապատ գյուղում (թարմացված)
Հարցում

Քաղաքագրություն. Առաջին, Երրորդ մաս, Կանազ

Այս անունները հաճախ են հնչում մեր ականջին։ Ամեն օր տրամվայ նստելիս կամ հաջորդ տրամվային սպասելիս լսում ենք. «Տրամվայը գնում է Առաջին մաս», կամ թե. «Առաջին մասով՝ Երրորդ մաս»։ Հարց է առաջ գալիս, թե որտեղից են գալիս այդ անունները, ինչո՞ւ չկա Երկրորդ մաս, կամ, գուցե, եղել է նաեւ Չորրորդ մաս։ Այո, իրականում եղել են չորս մասերն էլ, բայց մնացել են միայն երկուսը՝ «Առաջին մաս» եւ «Երրորդ մաս» անունները։

Նախ ասենք, որ այդ անունների առաջացումն անմիջապես կապված է քաղաքում ծավալվող շինարարական տեղամասերի շահագործման հերթականության հետ։ Դա կատարվել է այսպես. 1932 թվականին Երեւան քաղաքի հարավ-արեւմտյան մասում, այլ խոսքով՝ ներկայումս «Կաուչուկ» անունը կրող թաղամասում, ծավալվեցին շինարարական մեծ աշխատանքներ։ Այդ աշխատանքներն առաջին հերթին կապված էին սինթետիկ կաուչուկի արտադրության ստեղծման հետ։ Երեւանում սինթետիկ կաուչուկի գործարան կառուցելու համար ծավալվեցին շինարարական խոշոր աշխատանքներ։ Բնական է՝ այդ նպատակով պետք է կառուցվեին նաեւ բնակելի եւ օժանդակ շենքեր։ Այստեղից էլ հերթականությամբ ստեղծվեցին շինարարական տեղամասեր՝ «առաջին մաս», «երկրորդ մաս», «երրորդ մաս» եւ, վերջապես՝ «չորրորդ մաս» անուններով։ Շինարարությունն ավելի շատ ծավալվեց առաջին եւ երկրորդ մասերում։ Եվ քանի որ առաջին մասում (շինարարական տեղամասում) կաուչուկի գործարանն էր կառուցվում, իսկ երրորդ մասում ծավալվել էր բնակելի շենքերի շինարարությունը, այդ պատճառով քաղաքի թաղամասերի շարքում հավերժացան եւ պատմական անուններ դարձան «առաջին մաս» եւ «երրորդ մաս» անվանումները։ Երկրորդ մասում գնում էր ներկա Խրոմպիկի գործարանի շինարարությունը։ Ինչ վերաբերում է չորրորդ մասին, ապա դա, փաստորեն, Առաջին մասի շարունակությունն էր, ուր գտնվում էին օժանդակ շենքեր։ Հետագայում տեխնոլոգիան փոխվելու հետեւանքով Խրոմպիկի գործարանն անջատվեց, եւ «երկրորդ մաս» անունն էլ դուրս եկավ գործածությունից։ Իսկ չորրորդ մասը, որն առաջին մասի շարունակությունն էր, ժամանակի ընթացքում ձուլվեց նրա հետ։

Կանազ

Երեւան քաղաքի թաղամասերից մեկը կոչվում է Կանազ։ Այս անունը պատկանում է հապավումային ձեւով առաջացած աշխարհագրական անունների թվին, որոնց կարելի է հանդիպել շատ քաղաքներում։ Այդ անուններն ավելի շատ կապված են արդյունաբերական կամ շինարարական օբյեկտների հետ։ Երեւանում այդպիսի հապավումային տեղանուններից է «Կանազ»-ը։ Երեւանում այս անվան առաջացումը կապված է ալյումինի արդյունաբերության ստեղծման պատմության հետ։ Ինչպես հայտնի է, ալյումինն ստացվում է բոքսիտից, որն իր արտաքին տեսքով շատ նման է գորշ կավին։ Բոքսիտից ստացվում է ալյումինի օքսիդ (глинозем) եւ ապա, էլեկտրականության միջոցով՝ ալյումին։ Հայտնի է, որ արդյունաբերության այս ճյուղը պահանջում է մեծ չափով էլեկտրական էներգիա, եւ բնական է, որ դրա արդյունաբերությունը սովորաբար ստեղծվում է այնտեղ, որտեղ որ կա ավելի էժան էլեկտրաէներգիա։

Ալյումինի գործարանի հիմքը դրվեց 1939 թվականին, Երեւանի հյուսիսային մասում, Քանաքեռ բնակավայրի հողամասում։ Այն ժամանակ, երբ գործարանը հիմնադրվեց, Քանաքեռը դեռ միացած չէր Երեւանին։ Դրանից բաժանվում էր ավելի քան յոթ կիլոմետր տարածությամբ։ Քանաքեռը վարչական առանձին միավոր էր եւ համարվում էր Կոտայքի շրջանի կենտրոնը։ Ահա, այդ բնակավայրերի սահմանում էլ կառուցվեց ալյումինի խոշոր գործարան, որը, բնականաբար, պետք է կոչվեր Քանաքեռի ալյումինի գործարան։ Գործարանը, լինելով միութենական մասշտաբի եւ ենթարկվելով ՍՍՀՄ գունավոր մետալուրգիայի մինիստրությանը, ավելի շատ հայտնի դարձավ ռուսերեն հապավումով։

Այսինքն՝ «ԿԱՆԱԶ», որը ռուսերեն «Канакерский алюминиевый завод» անվանման հապավումն է։ «ԿԱՆԱԶ» հապավումը դարձավ նաեւ գործարանի մակնիշը։ Ի դեպ, ալյումինի արդյունաբերության նման հապավումով ստեղծված գործարանի անուն կա Ուրալում եւ կոչվում է «ՈՒԱԶ», այսինքն՝ Ուրալի ալյումինի գործարան։ Հետագայում «Կանազ» անունը տարածվեց գործարանին կից կառուցումների եւ ապա ամբողջ շրջակայքի վրա։ Ներկայումս այդ անունով, փաստորեն, կոչվում է Երեւան քաղաքի թաղամասերից մեկը։ Այնպես որ, «Կանազ»-ը ներկայումս դարձել է երեւանյան հասկացություն, ներկայացնելով ոչ միայն ամբողջական կոմպլեքս, ընդգրկելով գործարանն ու դրա օժանդակ շենքերը, այլեւ մի ամբողջ թաղ։

Կ. Մ. Ավետիսյան

Պատրաստեց Արամ ՊԱՉՅԱՆԸ

Դիտվել է 781 անգամ
loading...
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan